Nhóm điều tra thuộc Team PROSPECT, trong khuôn khổ Cancer Grand Challenges và do Washington University School of Medicine in St. Louis dẫn đầu, phân tích dữ liệu gen và sinh học từ hai nguồn lớn ở Anh và Mỹ. Họ ước tính "khoảng cách tuổi" giữa tuổi sinh học và tuổi thực tế ở hai cấp độ: lão hóa toàn thân (systemic aging) và lão hóa theo cơ quan hay hệ thống. Với lão hóa toàn thân, nghiên cứu dùng các chỉ số như PhenoAge, phương pháp Klemera-Doubal và một điểm tuổi dựa trên chuyển hóa; PhenoAge dựa trên chín chỉ số hóa sinh trong máu, ví dụ albumin và creatinine. Với lão hóa theo cơ quan, nhóm dùng dữ liệu proteôm từ máu để ước tính tuổi biểu kiến của từng cơ quan.
Kết quả cho thấy khác biệt theo thế hệ: ở Anh, những người sinh 1965–1974 có lão hóa hệ thống cao hơn tương đương 23% một độ lệch chuẩn so với nhóm sinh 1950–1954; ở Mỹ, người sinh 1990–1999 cao hơn tương đương 92% một độ lệch chuẩn so với nhóm sinh 1965–1969. Mức lão hóa hệ thống cao hơn liên quan tới nguy cơ ung thư dạng đặc khối khởi phát sớm cao hơn khoảng 8%, và những người có lão hóa tiến triển nhất có nguy cơ cao hơn khoảng 15% so với những người ít tiến triển nhất.
Nhóm còn liên hệ lão hóa theo cơ quan với các loại ung thư cụ thể: lão hóa hệ miễn dịch tiến triển liên quan với ung thư phổi khởi phát sớm, trong khi lão hóa mô mỡ (adipose) liên quan với ung thư đại trực tràng khởi phát sớm. Tác giả cho rằng phát hiện này có thể giúp xác định cá nhân có nguy cơ cao và hướng tới phòng ngừa cùng phát hiện sớm. "Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi là giải mã cách môi trường hiện đại được gắn vào sinh học để đẩy nguy cơ ung thư, biến phòng ngừa từ khuyến nghị chung thành can thiệp cá thể hóa," Yin Cao nói. David Scott của Cancer Grand Challenges lưu ý rằng các nghiên cứu quy mô lớn như vậy giúp giải thích vì sao ung thư khởi phát sớm đang gia tăng.
Nghiên cứu nhận hỗ trợ từ Cancer Grand Challenges, Cancer Research UK, the National Cancer Institute, the French National Cancer Institute, the Bowelbabe Fund và một số khoản tài trợ NIH.
Từ khó
- lão hóa — quá trình sinh học thay đổi theo thời gian
- độ lệch chuẩn — đo lường sự dao động quanh giá trị trung bình
- proteôm — tập hợp toàn bộ protein trong một mẫu sinh học
- tiến triển — sự thay đổi hoặc phát triển theo thời gian
- phòng ngừa — hành động ngăn chặn bệnh hoặc rủi ro
- hệ miễn dịch — mạng lưới cơ quan bảo vệ cơ thể khỏi nhiễm trùng
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Việc xác định lão hóa theo cơ quan có thể thay đổi cách phòng ngừa ung thư như thế nào? Hãy nêu ví dụ cụ thể.
- Những khó khăn khi chuyển kết quả từ nghiên cứu quy mô lớn thành can thiệp cá thể hóa là gì?
- Bạn nghĩ các chỉ số như PhenoAge nên được dùng ra sao trong chương trình sàng lọc hoặc theo dõi sức khỏe cá nhân?
