Dịch tả lợn châu Phi (ASF) vẫn gây áp lực lớn lên ngành chăn nuôi heo và an ninh lương thực của Philippines. Bệnh đã xuất hiện từ 2019 và đến nay đã ghi nhận ở 76 trên 82 tỉnh; sáu tỉnh còn báo ca bệnh hoạt động gần đây. Trong bối cảnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ (DOST) phối hợp với Philippines BioAssets Corporation giới thiệu ba công cụ phục vụ phát hiện và quản lý: bộ dụng cụ chiết xuất DNA nhanh, bộ phát hiện thời gian thực hướng tới người chăn nuôi và một phòng thí nghiệm sinh học lưu động để chẩn đoán tại chỗ và hỗ trợ ứng phó nhanh.
Bộ trưởng DOST Renato U. Solidum, Jr. cho rằng các can thiệp này minh chứng vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới trong giải quyết các thách thức sức khỏe động vật. Quan chức chăn nuôi Constante Palabrica nói các ca bệnh có xu hướng giảm nhờ phân vùng và các chốt kiểm soát, và đến nay chưa phát hiện đột biến vi sinh vật gây bệnh.
Tuy nhiên, phản ứng với các biện pháp mới không đồng nhất. Fermin Diaz, tổng biên tập tạp chí chuyên ngành, gọi các bộ kit này là giải pháp tạm thời và có đóng góp rất nhỏ cho chẩn đoán trong quản lý dịch. Một hiệp hội nuôi heo ở Batangas từ chối sử dụng vắc-xin, gọi đó là vẫn còn thử nghiệm.
Về vắc-xin AVAC nhập từ Việt Nam, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Philippines cho biết đến 2024 các thử nghiệm hiện trường đã chạy gần hai năm và khẳng định vắc-xin đạt 100% hiệu quả mà không có tác dụng phụ, nhưng không công bố dữ liệu thử nghiệm. Đại diện Ferjenel Biron bày tỏ mối lo ngại nghiêm trọng tại phiên điều trần Quốc hội ngày 11 June sau khi hai bác sĩ thú y được cho là đánh giá vắc-xin không an toàn. AVAC Vietnam nói vắc-xin sống giảm độc lực đã được dùng từ July 2022 và tỷ lệ tiêm thấp có thể giải thích các đợt bùng phát tiếp diễn; trong khi đó cảnh báo năm 2022 của US Department of Agriculture nêu chủng ASFV-G-MGF không ổn định và "not safe for use in pigs" vì có thể phục hồi độc lực. FAO tại Philippines nhắc lại hiện chưa có phương pháp chữa trị và biện pháp kiểm soát vẫn dựa vào giết mổ, an toàn sinh học và hạn chế di chuyển; họ cho rằng vắc-xin có triển vọng nhưng không phải là giải pháp toàn diện.
Từ khó
- dịch tả lợn châu phi — bệnh truyền nhiễm ở lợn gây tử vong caoDịch tả lợn châu Phi (ASF)
- an ninh lương thực — khả năng đảm bảo cung cấp thực phẩman ninh lương thực của Philippines.
- chiết xuất — tách và thu được thành phần từ mẫu
- đột biến — thay đổi trong cấu trúc gen vi sinh vật
- vắc-xin — chất dùng để kích thích miễn dịchvắc-xin sống giảm độc lực
- hiệu quả — mức độ đạt được kết quả mong muốn
- an toàn sinh học — biện pháp ngăn bệnh lây lan trong chuồng
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ lý do nào khiến một số hiệp hội nuôi heo từ chối vắc-xin dù có báo cáo hiệu quả? Hãy nêu ít nhất hai lý do.
- So sánh lợi ích của vắc-xin với các biện pháp an toàn sinh học. Trong điều kiện hạn chế nguồn lực, bạn sẽ ưu tiên biện pháp nào và vì sao?
- Các công cụ phát hiện nhanh và phòng thí nghiệm lưu động có thể thay đổi cách ứng phó dịch ở địa phương như thế nào? Hãy nêu ví dụ cụ thể.
Bài viết liên quan
Aguada Fénix: tượng đài lớn thay đổi hiểu biết về nghi lễ Maya
Một tượng đài khổng lồ ở Aguada Fénix, Tabasco (đông nam Mexico), có niên đại khoảng 1,000 BCE, được phát hiện bằng lidar và khai quật cho thấy công dụng nghi lễ như một cosmogram. Các phát hiện cho thấy tổ chức lãnh đạo hợp tác chứ không phải một vua duy nhất.
