Nhiều cộng đồng ven biển di chuyển vào đất liền ^{CEFR B2}

Nghiên cứu công bố trên Nature Climate Change, dẫn đầu bởi các nhà khoa học tại Sichuan University và có sự tham gia của chuyên gia viễn thám từ University of Copenhagen (Alexander Prishchepov) và Shengping Ding (IGN), đã lập bản đồ thay đổi quỹ cư ở 1,071 khu vực ven biển thuộc 155 quốc gia. Họ kết hợp quan sát ánh sáng ban đêm từ vệ tinh với cơ sở dữ liệu kinh tế - xã hội toàn cầu để theo dõi xu hướng chuyển dịch dân cư ven biển trong khoảng ba mươi năm.

Kết quả cho thấy 56% khu vực ven biển rút lui ra khỏi bờ, 16% di chuyển lại gần bờ và 28% duy trì ổn định. Châu Phi (67%) và Oceania (59%) có tỷ lệ rút lui cao nhất. Nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng việc rút lui liên quan chặt hơn tới tính dễ bị tổn thương xã hội và hạ tầng thay vì chỉ dựa vào tần suất lịch sử của mối nguy ven biển.

Gần một nửa vùng thu nhập thấp, nhất là ở châu Phi và châu Á, không thể rút lui vì phụ thuộc vào đất ven biển để mưu sinh và thiếu nguồn lực thay thế, khiến hàng triệu người vẫn đối mặt rủi ro ngập lụt và xói mòn. Nghiên cứu cũng nêu rằng rút lui phổ biến nhất ở các nước thu nhập trung bình — họ có đủ năng lực tổ chức tái định cư nhưng chưa đủ giàu để ưu tiên công trình bảo vệ lớn, trong khi vùng giàu có thể duy trì cư trú ven bờ nhờ năng lực đầu tư phòng ngừa và hệ thống cảnh báo sớm.

Sử dụng mô hình hỗn hợp (mixed-effects), tác giả ước tính rằng cải thiện 1% năng lực thích ứng tương ứng làm giảm 4.2% tốc độ rút lui, và tăng 1% bảo vệ kết cấu tương ứng làm giảm 6.4%. Các tác giả lưu ý dữ liệu ánh sáng ban đêm có thể bỏ sót mô hình cư trú ở nơi điện khí hóa hạn chế và kêu gọi thêm nghiên cứu để hoàn thiện hiểu biết và hỗ trợ quy hoạch ven biển chủ động.

• Phạm vi nghiên cứu: 1,071 khu vực ven biển.
• Số nước được khảo sát: 155 quốc gia.
• Ba kết quả chính: rút lui, tiến gần bờ, duy trì ổn định.