Nghiên cứu đăng trên Nature Climate Change do các nhà khoa học tại Sichuan University dẫn đầu đã dùng dữ liệu ánh sáng ban đêm trên vệ tinh kết hợp với cơ sở dữ liệu kinh tế - xã hội toàn cầu để lập bản đồ di chuyển cư trú ở 1,071 khu vực ven biển trên 155 quốc gia. Tổng quan cho thấy 56% khu vực rút lui, 16% di chuyển lại gần bờ và 28% giữ ổn định. Châu Phi và Oceania có tỷ lệ rút lui cao nhất.
Nhóm nghiên cứu nhận thấy rút lui gắn chặt hơn với tính dễ bị tổn thương xã hội và hạ tầng hơn là với tần suất lịch sử của mối nguy ven biển. Gần một nửa các vùng thu nhập thấp, đặc biệt ở châu Phi và châu Á, không thể rút lui vì phụ thuộc vào đất ven biển và thiếu lựa chọn sinh kế.
Trong khi đó, rút lui phổ biến nhất ở các nước thu nhập trung bình, bởi họ đủ năng lực tổ chức tái định cư nhưng chưa đủ để xây công trình bảo vệ lớn. Các tác giả cũng lưu ý dữ liệu ánh sáng ban đêm có thể bỏ sót nơi điện khí hóa hạn chế và cần thêm nghiên cứu để hướng dẫn quy hoạch ven biển.
Từ khó
- rút lui — rời khu vực để tránh nguy hiểm
- di chuyển — chuyển nơi ở từ chỗ này sang chỗ khác
- ven biển — gần bờ biển, dải đất cạnh biển
- hạ tầng — các công trình và dịch vụ cho cộng đồng
- dữ liệu — thông tin thu thập để phân tích
- ánh sáng — sự sáng có thể quan sát vào ban đêm
- điện khí hóa — sự có điện và sử dụng điện ở nơi cư trú
- tái định cư — đưa người vào nơi ở mới thay chỗ cũ
- thu nhập — tiền người ta kiếm được hoặc nhậnthu nhập thấp, thu nhập trung bình
- tỷ lệ — phần trăm hoặc phần trong tổng số
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ chính quyền nên làm gì để giúp các cộng đồng ven biển có thu nhập thấp?
- Dữ liệu ánh sáng ban đêm có hạn chế; bạn đề xuất dữ liệu nào khác để nghiên cứu di chuyển cư trú?
- Việc rút lui hay xây công trình bảo vệ, theo bạn lựa chọn nào khó hơn cho các nước thu nhập trung bình và vì sao?
