Các nhà nghiên cứu tại Washington University in St. Louis và Tsinghua University dùng mô phỏng tính toán để tìm hiểu vì sao xơ hóa tiến triển theo bước nhảy. Họ mô tả một "điểm ngoặt" cơ học, nơi tế bào bắt đầu phối hợp và lan rộng xơ hóa.
Nhóm so sánh hiện tượng này với pha chuyển trong vật lý, như nước đóng băng ở 0 C hoặc sắt trở nên ferromagnet dưới 770 C. Trong mô sống, khi khoảng cách giữa tế bào nhỏ hơn ngưỡng khoảng vài trăm micromet, tế bào giao tiếp cơ học và làm mô cứng lại. Collagen trong mô được kéo dãn, xếp thẳng và tạo dải kéo căng cứng hơn. Nối chéo collagen ảnh hưởng tới quá trình này và nó thay đổi theo tuổi, chế độ ăn và các bệnh chuyển hóa như tiểu đường.
Từ khó
- mô phỏng — dùng máy tính tạo mô hình của sự vật
- điểm ngoặt — thời điểm thay đổi mạnh của một quá trình
- xơ hóa — mô trở nên cứng do nhiều sợi và kết dính
- pha chuyển — thay đổi trạng thái lớn như trong vật lý
- collagen — sợi trong mô giúp cấu trúc và độ bền
- nối chéo — liên kết giữa sợi làm mô cứng hơn
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn có lo lắng nếu mô trong cơ thể trở nên cứng hơn không? Tại sao?
- Bài nêu hai ví dụ về pha chuyển. Bạn có thể kể lại một ví dụ không?
- Theo bài, nối chéo collagen thay đổi theo tuổi và chế độ ăn. Bạn có làm gì trong ăn uống để giữ mô khỏe không?
Bài viết liên quan
Liều cao chất chống oxy hóa có thể gây hại cho tinh trùng và con cái
Nghiên cứu trên chuột cho thấy dùng thường xuyên liều cao chất chống oxy hóa làm hỏng DNA tinh trùng và gây khác biệt về hộp sọ, khuôn mặt ở thế hệ sau. Các nhà nghiên cứu khuyên nam giới thận trọng khi dùng viên bổ sung liều cao.
Nhắm vào viêm có thể giúp điều trị trầm cảm
Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp cho thấy điều trị nhắm vào phản ứng viêm giảm triệu chứng trầm cảm và giảm khó cảm nhận niềm vui ở những người trầm cảm có mức viêm cao. Các thử nghiệm kéo dài đến 12 tuần và không thấy tăng tác dụng phụ nghiêm trọng.
Vắc xin ngừa zona liên quan đến nguy cơ sa sút trí tuệ thấp hơn
Một nghiên cứu ở Mỹ thấy người lớn tuổi được tiêm vắc xin tái tổ hợp ngừa zona (Shingrix) có nguy cơ được chẩn đoán sa sút trí tuệ thấp hơn trong bốn năm so với người không tiêm. Các tác giả kêu gọi thêm nghiên cứu để xác định quan hệ nhân quả.