Bệnh thận mạn (CKD) làm tổn hại thận và giảm khả năng loại bỏ chất thải. Ở Hoa Kỳ có khoảng 36 triệu người lớn mắc CKD và nhiều trường hợp không được phát hiện; theo Alejandro Chade, tới 9 trong 10 người không biết họ bị bệnh. Nếu tiến triển, CKD có thể dẫn tới lọc máu hoặc ghép thận.
Nhóm do Alejandro Chade, giáo sư tại University of Missouri School of Medicine và nhà nghiên cứu NextGen Precision Health, đã nghiên cứu cách các tổn thương này phát triển. Họ dùng mô hình động vật để quan sát tương tác giữa protein và tế bào trong thận bị bệnh và để tìm các gen cùng đường truyền phân tử tham gia vào quá trình bệnh.
Nhóm phát hiện một số gen có thể là mục tiêu điều trị. Khi tắt một gen trong các mô hình, hoạt động xơ hóa giảm, gợi ý gen này góp phần tạo mô sẹo và ảnh hưởng chức năng thận. Bước tiếp theo là lập bản đồ hoạt động của các gen và thử nghiệm điều chỉnh chúng, đồng thời kiểm tra tác dụng ngoài ý muốn ở các mô khác trước khi áp dụng cho bệnh nhân. Công trình được đăng trên tạp chí Kidney360, với đồng tác giả từ Mizzou và Mayo Clinic.
Từ khó
- bệnh thận mạn — Tổn thương lâu dài làm giảm khả năng lọc chất thải
- lọc máu — quá trình loại bỏ chất thải trong máu
- ghép thận — phẫu thuật thay thận bằng thận mới
- mô hình động vật — quy trình nghiên cứu sử dụng con vật làm mẫu
- xơ hóa — sự tạo mô sẹo trong cơ quan
- đường truyền phân tử — chuỗi tương tác giữa phân tử trong tế bào
- lập bản đồ — vẽ hoặc ghi nhận vị trí và hoạt động
- mục tiêu — điểm cần hướng tới trong điều trị
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Tại sao bạn nghĩ nhiều trường hợp CKD không được phát hiện sớm? Hãy nêu 1–2 lý do ngắn.
- Nếu một gen góp phần tạo mô sẹo được điều chỉnh thành công, điều đó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến chức năng thận của bệnh nhân?
- Tại sao nhóm nghiên cứu cần kiểm tra tác dụng ngoài ý muốn ở các mô khác trước khi áp dụng phương pháp cho bệnh nhân?
Bài viết liên quan
Thiết bị đeo có AI cho người tiểu đường: lợi ích và hạn chế
Một meta-review của University at Buffalo, công bố trên NPJ Digital Medicine, đánh giá thiết bị đeo kết hợp AI cho tiểu đường type 2 và tiền tiểu đường. Nghiên cứu nêu lợi ích về dự đoán đường huyết và cá nhân hóa, nhưng cũng chỉ ra nhiều hạn chế nghiên cứu và thực tiễn.
