Sau gần hai năm xung đột, hệ thống y tế Sudan đang chịu áp lực lớn: thiếu vật tư, mất bác sĩ và nhiều cơ sở bị hư hại hoặc cướp phá, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Al-Moghirah Al-Amin Gad Al-Sayed, giám đốc phòng thuốc điều trị tại Bộ Y tế Liên bang Sudan, cho rằng quốc gia đang tìm tới trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ chăm sóc ở những nơi dịch vụ truyền thống không còn tiếp cận được.
Al-Sayed nêu ví dụ về AI phân tích phim X-quang khi không có bác sĩ: hệ thống đối chiếu ảnh bệnh nhân với hàng nghìn ảnh lưu trữ và gợi ý chẩn đoán. Ông nói nhiều nghiên cứu cho thấy AI đạt độ chính xác cao nhờ dữ liệu và kinh nghiệm con người được đưa vào, nhưng vẫn cần nhân viên y tế, thuốc men và thiết bị cấp bách.
Thiếu nhân sự, cùng việc người dân dùng kháng sinh tùy tiện, đang làm tăng hiện tượng kháng thuốc kháng sinh và có thể tạo ra thế hệ vi sinh vật kháng thuốc. Al-Sayed cũng đề xuất tiếp cận mới để cung cấp dịch vụ, chẳng hạn sử dụng các tác nhân trung lập để thực hiện tiêm chủng ở khu vực hệ thống y tế sụp đổ, và ông chỉ trích truyền thông quốc tế vì ít quan tâm đến nỗi đau của dân Sudan.
Liên Hợp Quốc báo cáo hơn 11.5 million người đã bị di dời kể từ khi giao tranh giữa RSF và Quân đội Sudan bắt đầu vào tháng 4 năm 2023. Thời tiết cực đoan và lũ lụt từ tháng 6 năm ngoái làm trầm trọng tình hình: mưa gây chết người, phá hủy nhà cửa, góp phần bùng phát dịch tả và khiến bọ cạp cùng rắn xuất hiện ở một số bang. Tổ chức MSF (Médecins Sans Frontières/Doctors Without Borders) vẫn là đối tác quan trọng ở vùng an toàn nhưng cần thêm hỗ trợ tài trợ để mở rộng dịch vụ.
Từ khó
- xung đột — tình trạng giao tranh giữa các bên đối đầu
- hệ thống y tế — tổ chức và cơ sở cung cấp dịch vụ sức khỏe
- vật tư — vật phẩm và thiết bị cần cho chăm sóc
- cướp phá — hành vi chiếm đoạt và phá hủy tài sản
- trí tuệ nhân tạo — hệ thống máy tính có khả năng xử lý thông minh
- đối chiếu — so sánh thông tin để tìm điểm giống nhau
- kháng thuốc — khả năng vi sinh vật chống chịu thuốc điều trị
- tác nhân trung lập — người hoặc tổ chức không đứng về bên nàocác tác nhân trung lập
- tiêm chủng — hành động tiêm vắc xin để phòng bệnh
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ ưu điểm và rủi ro khi dùng trí tuệ nhân tạo để chăm sóc y tế ở vùng xung đột là gì? Hãy nêu ví dụ hoặc lý do.
- Bài viết nói kháng thuốc tăng do dùng kháng sinh tùy tiện. Bạn đề xuất biện pháp thực tế nào để giảm hiện tượng này tại cộng đồng?
- MSF được nêu là cần thêm hỗ trợ tài trợ để mở rộng dịch vụ. Bạn nghĩ cộng đồng quốc tế nên ưu tiên hỗ trợ theo cách nào? Vì sao?
