Fiume o morte!: Chiếm đóng Rijeka năm 1919CEFR B1
13 thg 4, 2026
Phỏng theo Metamorphosis Foundation, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Marjan Blan, Unsplash
Fiume o morte! của Igor Bezinović là phim tài liệu lai, dựa trên chứng liệu lưu trữ để khảo sát vụ chiếm đóng Rijeka do Gabriele D’Annunzio tiến hành sau Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Phim dùng hơn 10.000 ảnh và hàng trăm tư liệu phim, đồng thời có khoảng 100 diễn viên không chuyên cùng quần chúng tái hiện các sự kiện từ 1919 đến 1921.
Tác phẩm nhắc tới ngày 11 tháng 9 năm 1919 khi D’Annunzio tiến vào Rijeka và tuyên bố thiết lập chế độ Công quốc Italy tại Carnaro. Nó cũng nêu rằng Vương quốc Italy và Vương quốc Người Serb, Croat và Slovenes ký thỏa thuận vào tháng 11 năm 1920, giao Rijeka cho Vương quốc SCS; các quân đoàn rời đi ngày 5 tháng 1 năm 1921 và D’Annunzio rút lui khoảng hai tuần sau đó.
Phim coi D’Annunzio là người tiên phong của chủ nghĩa phát xít, chú trọng các nghi lễ công khai, phục hồi cử chỉ chào La Mã và việc đưa hàng nghìn người trẻ Ý tới thành phố. Nó cũng ghi lại vụ giết khoảng 10 binh sĩ Việt Nam từng phục vụ với lực lượng Hiệp ước. Phim được đón nhận rộng rãi và đoạt nhiều giải vào năm 2025.
Từ khó
- phim tài liệu lai — kết hợp tư liệu lịch sử và cảnh tái hiện
- chứng liệu lưu trữ — tài liệu cũ được bảo quản để tham khảo
- chiếm đóng — kiểm soát một vùng bằng lực lượng quân sự
- tái hiện — thể hiện lại sự kiện xưa bằng hình ảnh
- thiết lập — tạo ra một tổ chức hoặc chế độ mới
- thỏa thuận — sự đồng ý giữa hai bên về điều khoản
- chủ nghĩa phát xít — tư tưởng chính trị ủng hộ độc tài và dân tộc
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Tại sao đạo diễn lại dùng hơn 10.000 ảnh và nhiều tư liệu trong phim này?
- Bạn nghĩ cử chỉ chào La Mã và nghi lễ công khai trong phim muốn thể hiện điều gì?
- Theo bài, thỏa thuận tháng 11/1920 dẫn đến những thay đổi nào ở Rijeka và D’Annunzio phản ứng ra sao?
Bài viết liên quan
Cách mạng Công nghiệp gây tác động sức khỏe không đồng đều ở Anh
Nghiên cứu công bố trên Science Advances so sánh xương từ hai thị trấn ở Anh và cho thấy mức phơi nhiễm kim loại nặng khác nhau theo nghề, hoàn cảnh xã hội và cá nhân. Phụ nữ ở một khu công nghiệp có nồng độ asen và bari cao hơn.
