Các nhà nghiên cứu dùng dữ liệu của Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST) để phát hiện một chu kỳ mây hàng ngày trên hành tinh dạng Hot Jupiter mang tên WASP-94A b, nằm gần 700 năm ánh sáng. Họ thấy rằng mây hình thành vào buổi sáng và tan biến vào ban đêm, nên bầu trời buổi sáng và buổi tối có khác biệt rõ rệt.
Nhóm quan sát khi hành tinh đi qua phía trước ngôi sao, đo tại mép dẫn đầu (buổi sáng, khi không khí di chuyển từ nửa đêm sang nửa ngày) và mép theo sau (buổi tối). Phân tích cho thấy mây buổi sáng chứa silicat magiê, còn buổi tối trời trong.
Nhóm đưa ra hai lời giải thích: gió mạnh có thể nâng và dồn mây sâu vào bên trong, hoặc mây hình thành trong bóng tối rồi bốc hơi khi đến vùng nóng. Việc tách mây khỏi dữ liệu cho phép đo thành phần bầu khí quyển chính xác hơn so với dữ liệu trước đó.
Từ khó
- chu kỳ — một trình tự lặp lại theo thời gian
- mép dẫn đầu — phần biên phía trước khi hành tinh chuyển động
- mép theo sau — phần biên phía sau khi hành tinh chuyển động
- silicat magiê — khoáng vật chứa silicon và magiê
- bầu khí quyển — lớp khí bao quanh một hành tinh
- bốc hơi — chuyển từ dạng lỏng sang dạng khí
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ việc biết chu kỳ mây trên một hành tinh xa có ý nghĩa gì cho việc hiểu khí hậu hành tinh đó?
- Nếu là nhà khoa học, bạn sẽ quan sát thêm điều gì để phân biệt hai lời giải thích về mây (gió mạnh hay bốc hơi)?
- Việc tách mây khỏi dữ liệu giúp đo thành phần bầu khí quyển chính xác hơn. Bạn nghĩ điều này có lợi ích gì cho nghiên cứu hành tinh khác?
