Fomalhaut nằm cách Trái Đất khoảng 25 năm ánh sáng, có tuổi xấp xỉ 440 triệu năm và sáng gấp 16 lần Mặt Trời. Ảnh của Kính viễn vọng Không gian Hubble năm 2004 và 2006 cho thấy một điểm sáng gần đai bụi, và điểm này được gọi là Fomalhaut b vào năm 2008. Ảnh theo dõi sau đó cho thấy hành vi phù hợp với bụi nhỏ bị ánh sáng sao đẩy chứ không phải một hành tinh rắn.
Năm 2023 HST chụp được một điểm sáng mới, gọi là Fomalhaut cs2. Phân tích ảnh 2023 và một ảnh kém rõ từ 2024 kết luận cả hai điểm sáng là ánh sáng phản xạ từ đám mây bụi mở rộng do va chạm giữa các hành tinh tiểu thể. Độ sáng cho thấy các vật thể va chạm có đường kính ít nhất 30 kilômét. Nhóm nghiên cứu ước tính vành đai chứa khoảng 300 triệu vật thể và sẽ theo dõi bằng NIRCam trên James Webb và HST trong ba năm tới.
Từ khó
- năm ánh sáng — khoảng cách ánh sáng đi trong một năm25 năm ánh sáng
- xấp xỉ — gần đúng, không chính xác hoàn toàn
- đai bụi — vùng quanh sao chứa nhiều hạt bụi
- phản xạ — ánh sáng bị bật lại từ bề mặt vật
- va chạm — sự đụng mạnh giữa hai vật thể
- theo dõi — quan sát liên tục để ghi nhận thay đổi
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ vì sao nhóm nghiên cứu sẽ theo dõi Fomalhaut bằng NIRCam và HST trong ba năm tới?
- Theo bạn, tại sao một điểm sáng trên ảnh có thể là đám mây bụi chứ không phải hành tinh?
- Bạn muốn biết thêm điều gì về va chạm giữa các vật thể trong vành đai?
Bài viết liên quan
Mô hình mới làm thay đổi hiểu biết về Thiên Vương và Hải Vương
Các nhà khoa học từ University of Zurich phát triển mô phỏng mới cho lõi của Thiên Vương và Hải Vương. Kết quả cho thấy hai hành tinh này không nhất thiết chỉ là hành tinh 'băng' và giải thích được trường từ kỳ lạ của chúng.
