Vụ phun trào của Hunga Tonga–Hunga Ha’apai vào tháng 1 năm 2022 đẩy một cột tro và khí lớn lên đến tầng cao của khí quyển. Các nhà nghiên cứu dùng các phép đo vệ tinh tiên tiến và phát hiện nồng độ formalđehit bất thường cao trong cột khí khi nó di chuyển về phía Nam Mỹ trong 10 ngày.
Theo Maarten van Herpen từ Acacia Impact Innovation BV, formalđehit thường tồn tại chỉ trong vài giờ, nên việc theo dõi đám mây suốt 10 ngày cho thấy methane bị phá hủy liên tục trong cột khí hơn một tuần. Nhóm liên hệ phát hiện này với một nghiên cứu trước đó về bụi Sahara trộn với muối biển, vốn tạo ra clo khi ánh sáng chiếu vào.
Giả thuyết của công trình mới là muối biển và tro trong cột đã tạo ra clo phản ứng dưới ánh sáng mặt trời, giúp phân hủy methane. Nghiên cứu sử dụng công cụ TROPOMI trên vệ tinh Sentinel-5P và nhấn mạnh thách thức là chứng minh chính xác lượng methane bị loại bỏ. Bài báo xuất hiện trên Nature Communications với sự tham gia của CSIC và Utrecht University.
Từ khó
- phun trào — sự đẩy vật liệu từ núi lửa lên cao
- formalđehit — một loại khí hữu cơ, dễ phản ứng và độc
- khí quyển — lớp không khí bao quanh Trái Đất
- vệ tinh — thiết bị nhân tạo quay quanh Trái Đất
- nồng độ — lượng một chất trong một đơn vị không khí
- phân hủy — quá trình chất bị tách thành phần nhỏ
- muối biển — muối tự nhiên có trong nước biển
- chứng minh — trình bày bằng chứng để xác nhận sự thật
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn có lo ngại tro núi lửa có thể ảnh hưởng tới chất lượng không khí ở nơi bạn sống không? Vì sao?
- Theo bạn, vì sao việc chứng minh chính xác lượng methane bị loại bỏ lại là thách thức?
- Bạn nghĩ việc dùng vệ tinh để theo dõi khí quyển có lợi và có hạn chế gì?
