LingVo.club
📖+40 XP
🎧+25 XP
+45 XP
Chu kỳ mây hàng ngày trên hành tinh WASP-94A b (Trình độ B2) — cloudy sky at daytime

Chu kỳ mây hàng ngày trên hành tinh WASP-94A bCEFR B2

27 thg 5, 2026

Phỏng theo Johns Hopkins University, Futurity CC BY 4.0

Ảnh: Billy Huynh, Unsplash

Trình độ B2 – Trung cao
7 phút
388 từ

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện một chu kỳ mây theo ngày trên hành tinh dạng Hot Jupiter WASP-94A b, dựa trên dữ liệu từ Kính viễn vọng Không gian James Webb. Hành tinh này nằm gần 700 năm ánh sáng. Quan sát cho thấy mỗi buổi sáng xuất hiện các đám mây giống như cát làm từ silicat magiê, rồi chúng tan biến vào ban đêm, nên điều kiện buổi sáng và buổi tối rất khác nhau.

Nhóm tiến hành đo đạc khi hành tinh đi qua phía trước ngôi sao chủ, thực hiện các quan sát riêng rẽ ở mép dẫn đầu (buổi sáng, khi không khí chảy từ nửa đêm sang nửa ngày) và mép theo sau (buổi tối, khi không khí chảy từ ban ngày sang ban đêm). Cách làm này cho phép tách thành phần mây ra khỏi tín hiệu khí để phân tích bầu khí quyển chính xác hơn.

Nhóm đưa ra hai lời giải thích khả dĩ cho chu trình mây:

  • Gió mạnh nâng mây từ nửa đêm mát hơn rồi đẩy chúng sâu vào bên trong nửa ngày nóng, che khuất mây trước khi hoàng hôn đến.
  • Mây hình thành trong bóng tối rồi bốc hơi khi tới vùng có nhiệt độ hơn 1,000 độ ở nửa ngày, tương tự sương mù bị nung nóng nhưng ở mức cực đoan hơn.

Phát hiện này, được công bố trên tạp chí Science, cho phép phân tích khí quyển rõ ràng hơn: dữ liệu trước đây từ Hubble, vốn trộn lẫn mây và khí, cho kết quả là oxy và carbon nhiều hơn Sao Mộc hàng trăm lần, trong khi dữ liệu cục bộ mới của JWST chỉ cho thấy con số là năm lần. Nhóm cũng khảo sát tám hành tinh khí nóng khác và phát hiện cùng chu kỳ trên hai thế giới nữa, và họ sẽ dùng một chương trình lớn của JWST để khảo sát chu trình mây trên nhiều hành tinh ngoại. Các đồng tác giả đến từ nhiều đại học và đài thiên văn; nguồn kinh phí, hỗ trợ có NSF, NASA và chương trình Horizon của Liên minh châu Âu. David Sing thuộc Johns Hopkins nhận xét rằng lớp mây luôn là một rào cản lớn cho việc quan sát hành tinh ngoại.

Từ khó

  • chu kỳSự lặp lại theo một thứ tự thời gian
    chu kỳ mây
  • silicat magiêMột loại khoáng vật chứa silicon và magiê
  • mép dẫn đầuPhần mặt hành tinh tiếp xúc trước ngôi sao
  • bầu khí quyểnLớp khí bao quanh một hành tinh
  • bốc hơiChuyển từ trạng thái lỏng sang khí
  • trộn lẫnKết hợp hai thứ không còn tách biệt

Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.

Câu hỏi thảo luận

  • Phát hiện chu kỳ mây sẽ ảnh hưởng thế nào đến việc phân tích bầu khí quyển hành tinh ngoại? Hãy nêu lý do.
  • Theo bạn, lợi ích và hạn chế khi quan sát riêng mép dẫn đầu và mép theo sau là gì?
  • Chương trình lớn của JWST nên khảo sát những loại hành tinh nào tiếp theo để hiểu rõ hơn về chu trình mây? Vì sao?

Bài viết liên quan