Các nhà nghiên cứu lần đầu báo cáo rằng tiếp xúc của bố với vi nhựa có thể gây rối loạn chuyển hóa ở thế hệ con cái trong thí nghiệm trên chuột. Vi nhựa được định nghĩa là các hạt nhỏ dưới 5 milimét, xuất phát từ phân rã sản phẩm tiêu dùng và chất thải công nghiệp. Trong thí nghiệm, các bố đực tiếp xúc với vi nhựa trong khi con cái F1 được cho ăn chế độ nhiều chất béo để làm lộ các tác động chuyển hóa có thể nhẹ khi ăn chế độ bình thường.
Kết quả cho thấy con cái của những bố tiếp xúc có xu hướng phát triển các dấu hiệu giống tiểu đường và giảm khối lượng cơ, trong khi con đực không phát triển tiểu đường nhưng có giảm một lượng mỡ nhỏ có ý nghĩa thống kê. Tác giả chính, Changcheng Zhou, nói rằng nguyên nhân của khác biệt theo giới tính này vẫn chưa rõ.
Nhóm nghiên cứu dùng phương pháp giải trình tự PANDORA-seq, phát triển tại UCR, và phát hiện rằng tiếp xúc với vi nhựa đã thay đổi thành phần RNA nhỏ không mã hóa trong tinh trùng. Những thay đổi này bao gồm biến đổi các RNA nhỏ có nguồn gốc từ tRNA (tsRNAs) và từ rRNA (rsRNAs), mà nhóm mô tả như những "công tắc điều chỉnh" ảnh hưởng tới mức độ bật tắt của gen trong quá trình phát triển.
Nghiên cứu được công bố trên Journal of the Endocrine Society, có sự hợp tác của các trường y ở Hoa Kỳ và nhận một phần tài trợ từ National Institutes of Health (NIH). Kết quả gợi ý ô nhiễm nhựa có thể để lại dấu ấn sinh học, làm tăng nguy cơ bệnh mãn tính ở thế hệ sau.
Từ khó
- vi nhựa — hạt nhựa rất nhỏ từ phân rã sản phẩm
- chuyển hóa — quá trình cơ thể dùng và lưu trữ năng lượng
- RNA nhỏ không mã hóa — một loại RNA không tạo protein trong tế bào
- tinh trùng — tế bào sinh sản đực tạo trong tinh hoàn
- dấu ấn sinh học — dấu vết sinh học cho thấy tiếp xúc hoặc bệnh
- ý nghĩa thống kê — bằng chứng cho thấy kết quả không do tình cờ
- chế độ nhiều chất béo — thực đơn có nhiều chất béo hơn bình thường
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ kết quả về khác biệt giữa con đực và con cái có thể ảnh hưởng thế nào tới nghiên cứu sức khỏe cộng đồng?
- Những thay đổi trong RNA nhỏ của tinh trùng có thể truyền thông tin nào cho thế hệ sau? Hãy nêu ý kiến dựa trên bài.
- Việc cho con cái ăn chế độ nhiều chất béo giúp phát hiện tác động của vi nhựa. Bạn có thể nghĩ ra phương pháp khác để kiểm tra tác động môi trường như vậy không?
Bài viết liên quan
Luyện đi với chân giả rô-bốt thay đổi cảm nhận về bước đi
Nghiên cứu cho thấy khi người khỏe mạnh học đi với chân giả rô-bốt, hiệu suất đi cải thiện nhưng nhận thức về bước đi thay đổi — người tham gia trở nên tự tin hơn nhưng đánh giá không chính xác. Nghiên cứu đề xuất thêm phản hồi hình ảnh để đào tạo.
Tử vong sớm tăng, nhiều người không sống tới tuổi Medicare
Nghiên cứu cho thấy số ca tử vong ở người trưởng thành 18–64 tăng mạnh từ 2012 đến 2022, khiến nhiều người không sống tới tuổi được hưởng Medicare. Mức tăng lớn hơn ở người da đen, và tác giả kêu gọi xem lại chính sách bảo hiểm.
