Nghiên cứu đăng trên Biodiversity and Conservation đã liên kết khói từ các đám cháy rừng ở Canada với việc giảm số lần ghi nhận chim trong mùa sinh sản tại bang New York. Phân tích tập trung vào các mùa sinh sản 2021–2023, và mùa 2023 trùng với đợt cháy rừng nghiêm trọng nhất trong lịch sử của Canada.
Nhóm kiểm tra dữ liệu PM2.5 trên toàn bang và phát hiện mức cao nhất vào năm 2023, khi chất lượng không khí kém suốt tháng 6 và tháng 7; nồng độ PM2.5 nhiều lần vượt hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới, có lúc đạt đến tám lần giới hạn khuyến nghị. Dữ liệu không khí được so sánh với gần 99.000 danh sách kiểm tra quan sát chim từ cơ sở dữ liệu eBird, một dự án khoa học công dân do Cornell Lab of Ornithology quản lý, và các nhà nghiên cứu từ University at Buffalo đã áp dụng lọc dữ liệu nghiêm ngặt cùng phương pháp thống kê để tăng độ tin cậy.
Kết quả: nhóm phân tích 84 loài và thấy nhiều loài ít có khả năng được quan sát hơn khi PM2.5 tăng. Cụ thể:
- 40 loài ít có khả năng được quan sát khi PM2.5 tăng.
- 15 loài có khả năng được quan sát nhiều hơn khi PM2.5 tăng.
- 29 loài không cho thấy thay đổi có ý nghĩa.
Tác giả chính Festus Adegbola cho rằng điều kiện có khói có thể thay đổi hành vi chim hoặc khiến chim khó phát hiện hơn. Đồng tác giả Adam Wilson lưu ý một số tăng ghi nhận có thể do nơi người quan sát chọn đi khi có khói chứ không phải lợi ích thật cho chim. Nhóm nghiên cứu nói cần phân tách suy giảm khả năng phát hiện khỏi suy giảm thực sự của quần thể, và khi biến đổi khí hậu làm tăng cháy rừng, nghiên cứu thêm về ảnh hưởng của khói lên chim là bước tiếp theo cần thiết. Các đồng tác giả khác đến từ UB và Cornell Lab of Ornithology.
Từ khó
- cháy rừng — đám cháy lớn trong khu rừngđám cháy rừng, đợt cháy rừng
- mùa sinh sản — thời gian chim đẻ trứng và nuôi conmùa 2023
- ghi nhận — lưu lại hoặc báo cáo sự xuất hiệnghi nhận chim
- chất lượng không khí — mức độ ô nhiễm hoặc sạch của không khí
- phát hiện — nhìn thấy hoặc phát giác một đối tượngkhó phát hiện
- suy giảm — giảm về số lượng hoặc mức độsuy giảm thực sự
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Làm sao các nhà nghiên cứu có thể phân tách suy giảm khả năng phát hiện khỏi suy giảm thực sự của quần thể chim? Nêu hai phương pháp khả thi.
- Khi biến đổi khí hậu làm tăng cháy rừng và khói, những hậu quả dài hạn có thể ảnh hưởng thế nào đến chim ở vùng đô thị và nông thôn?
- Những biện pháp nào cộng đồng hoặc các nhà quản lý có thể thực hiện để giảm tác động của khói cháy rừng tới việc quan sát và bảo tồn chim?
Bài viết liên quan
Tóc ghi lại tiếp xúc với hóa chất
Nghiên cứu từ University of Texas at Austin cho thấy tóc người có thể lưu lại dấu vết tiếp xúc với hóa chất qua ngày, tuần và tháng. Phương pháp mới quét sợi tóc nguyên vẹn và phát hiện nhiều hợp chất, giúp hiểu tiếp xúc lâu dài hơn máu hay nước tiểu.