Một đợt bùng phát dịch tả nghiêm trọng bắt đầu từ tháng 7 năm 2024 đã lan rộng khắp Sudan, tới 133 khu vực trong cả 18 bang, với hơn 105.000 ca bệnh và hơn 2.600 ca tử vong, theo WHO. Hư hại dịch vụ y tế và các luồng di chuyển dân số do chiến tranh làm việc kiểm soát bệnh trở nên khó khăn hơn.
Mùa mưa đã làm hư hệ thống cống rãnh yếu, cuốn rác vào nhà và tạo vũng nước tù đọng; những điều này tăng ô nhiễm và nơi sinh sản cho ruồi mang mầm bệnh. Khoảng 80% cơ sở y tế đang không hoạt động và hư hại hạ tầng nước giảm khả năng tiếp cận nước an toàn, thực phẩm và điều trị.
Đầu năm nay khoảng 370.000 người đã chạy về Tawila ở North Darfur, và các cơ quan báo cáo điều kiện vệ sinh thảm khốc. MSF, làm việc với Bộ Y tế Sudan, đã điều trị hơn 2.300 bệnh nhân tả tại Tawila, khiến một trung tâm 130 giường bị quá tải; khoảng 380.000 người đã đến Tawila kể từ tháng 4 năm ngoái.
Dịch cũng đe dọa nước láng giềng: ở Chad có trại tị nạn quá tải với khoảng 300.000 người và một ổ dịch ở Dougi đã lan ra các vùng khác, với 68 ca tử vong vào cuối tháng 8. Ở South Sudan, đợt bùng phát từ tháng 10 năm 2024 dẫn tới hơn 80.000 ca và 1.400 ca tử vong tính đến tháng 7 năm nay. Các cơ quan LHQ kêu gọi 50 triệu USD cho đối phó nhưng mới nhận 16% nguồn quỹ; các tổ chức cứu trợ nói cần hành động nhanh trong khi xung đột vẫn tiếp diễn.
Từ khó
- bùng phát — xuất hiện nhanh và lan rộng của bệnh
- dịch tả — bệnh nhiễm trùng đường tiêu hóa gây tiêu chảy nặng
- hạ tầng — công trình và hệ thống phục vụ cộng đồng
- vệ sinh — điều kiện sạch sẽ bảo đảm sức khỏe con người
- quá tải — trạng thái có nhiều hơn khả năng xử lý
- trại tị nạn — nơi tạm trú cho người rời khỏi nhà vì chiến tranh
- ô nhiễm — sự có các chất gây hại trong môi trường
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Hư hại hạ tầng và tỷ lệ cơ sở y tế không hoạt động ảnh hưởng thế nào đến khả năng tiếp cận nước an toàn và điều trị? Nêu ví dụ từ bài.
- Bài viết nêu các ảnh hưởng ở Chad và South Sudan. Theo bạn, tại sao dịch ở các nước láng giềng có thể làm tình hình trở nên nghiêm trọng hơn?
- Khi các tổ chức cứu trợ nói cần hành động nhanh nhưng nguồn quỹ chưa đủ, bạn nghĩ nên ưu tiên những hoạt động nào trước? Giải thích dựa trên thông tin trong bài.
Bài viết liên quan
Dùng nhiều hình thức cần sa tăng nguy cơ uống rượu quá mức ở học sinh lớp 12
Một nghiên cứu từ Đại học Buffalo cho thấy học sinh lớp 12 dùng hai hoặc nhiều phương thức cần sa có nguy cơ cao hơn về uống rượu quá mức gần đây. Nghiên cứu dùng dữ liệu khảo sát 2018–2021 của chương trình Monitoring the Future.
Cảm biến nhà và AI giám sát sức khỏe người mắc ALS
Nhóm tại University of Missouri thử nghiệm hệ thống cảm biến trong nhà kết hợp trí tuệ nhân tạo để theo dõi thay đổi chức năng ở người mắc xơ cứng teo cơ một bên (ALS). Dự án xác minh dữ liệu rồi phát triển mô hình dự báo và tích hợp cảnh báo vào chăm sóc lâm sàng.