Nghiên cứu phân tích cặn từ hai lư hương thu tại Pompeii và một biệt thự lân cận nhằm làm sáng tỏ thực hành tôn giáo hàng ngày ở thành phố La Mã bị chôn vùi sau vụ phun trào Vesuvius năm 79. Công trình do Johannes Eber (University of Zurich) dẫn đầu; các phân tích sinh học phân tử do Maxime Rageot (University of Bonn) thực hiện, và dự án được khởi xướng bởi nhóm ERC do nhà khảo cổ Philipp W. Stockhammer tham gia.
Kết quả kết hợp hóa học và phân tích hiển vi cho thấy cả di tích thực vật địa phương lẫn vật liệu ngoại lai. Một bình mang dấu vết nhựa cây nhập khẩu, có khả năng có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Phi hoặc châu Á. Phân tích phân tử còn xác định một sản phẩm từ nho trong một lư hương, phù hợp với việc dùng rượu trong các nghi lễ tại bàn thờ gia đình.
Nhóm nghiên cứu đã nối dữ liệu phòng thí nghiệm với bối cảnh khảo cổ để giải thích ý nghĩa những phát hiện này. Kết luận cho thấy Pompeii là một phần của mạng lưới thương mại rộng lớn, với nguyên liệu nhập khẩu được sử dụng ngay trên bàn thờ gia đình. Pompeii Archeological Park hiện trưng bày các hiện vật hữu cơ như cặn thực vật, thực phẩm và đồ gỗ; giám đốc Gabriel Zuchtriegel nhấn mạnh nguồn dữ liệu phong phú của di chỉ. Nghiên cứu được đăng trên Antiquity và nguồn bài báo đến từ University of Zurich.
- Thực vật địa phương và vật liệu ngoại lai cùng xuất hiện.
- Nhựa nhập khẩu có thể từ vùng nhiệt đới.
- Sản phẩm nho cho thấy rượu nghi lễ được sử dụng.
Từ khó
- cặn — phần dư rắn còn lại sau xử lý hoặc đốtcặn thực vật
- lư hương — dụng cụ để đốt nhang trong nghi lễ
- ngoại lai — không thuộc địa phương, đến từ nơi khác
- nhựa cây — chất dính tự nhiên xuất phát từ thực vật thân gỗ
- phân tích — xem xét dữ liệu hoặc mẫu để tìm thông tinphân tích hiển vi
- bàn thờ — chỗ đặt đồ lễ trong nhà để cúng tếbàn thờ gia đình
- mạng lưới thương mại — hệ thống trao đổi hàng hóa giữa nhiều nơi
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Những phát hiện về nhựa nhập khẩu và sản phẩm từ nho phản ánh điều gì về đời sống tôn giáo và quan hệ thương mại ở Pompeii?
- Việc trưng bày các hiện vật hữu cơ như cặn thực vật có thể giúp công chúng hiểu lịch sử hàng ngày ra sao? Nêu ví dụ.
- Theo bạn, lợi ích và giới hạn khi kết hợp phân tích sinh học phân tử với bối cảnh khảo cổ là gì?
Bài viết liên quan
Thu ADN cá hồi từ không khí để theo dõi di cư
Các nhà nghiên cứu ở Washington thu ADN cá hồi Coho từ không khí trong mùa di cư và so sánh dữ liệu với số đếm bằng mắt của trại nuôi. Kết quả cho thấy eDNA không khí biến đổi theo xu hướng di cư và có thể chỉ ra vị trí cùng mật độ tương đối của cá.
