Yeni makale, magmadaki gaz kabarcıklarının sadece basınç düşüşüyle oluşmadığını, akış içindeki kayma kuvvetlerinin de önemli olduğunu gösteriyor. Eski açıklamada derinlerdeki çözünmüş gazların basınç düştüğünde serbest kaldığı ve kabarcıklara dönüştüğü vurgulanıyordu. Bu süreç hızlı yükselmeyi ve patlamayı açıklıyordu.
Buna karşın bazı volkanlar yüksek gaz oranına rağmen sakin akıntılar veriyordu; Mount St. Helens ve Quizapu bunlara örnek olarak verildi. Araştırmacılar laboratuvarda viskoz bir sıvıyı CO2 ile doyurup kayma uyguladılar. Belirli bir eşiğin üzerinde kayma olduğunda kabarcıklar aniden oluştu. Mevcut kabarcıklar duvar yakınında daha fazla kabarcık oluşumunu kolaylaştırdı.
Bilgisayar simülasyonları bu gözlemleri destekledi. Çalışma, düşük gazlı magmanın güçlü kayma ile bile çok sayıda kabarcık üretebileceğini; tersine gaz zengini magmada kaymanın erken gaz kaçış kanalları oluşturarak patlama olasılığını azaltabileceğini vurguluyor. Araştırmacılar modellerin kayma kuvvetlerini de hesaba katması gerektiğini söylüyor.
Zor kelimeler
- magma — Yer altındaki erimiş taş.magmanın, magma içinde
- patlama — Ani ve güçlü bir patlama.patlamadığını, patlamaya, patladı
- sürtünme — İki yüzeyin birbirine sürtünmesinden doğan kuvvet.sürtünme kuvvetleri
- gaz — Hava gibi akışkan madde.gaz kabarcıkları, gaz zengini
- yavaş — Tam hızda değil, yavaş bir şekilde.yavaşça
- basınç — Bir yüzeye uygulanan kuvvet.basıncı
- kabarcık — Havayla dolu çok küçük baloncuk.kabarcıkları, kabarcıklar, kabarcıklar oluşabilir
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Patlama sürecini etkileyen başka faktörler nelerdir?
- Volkanların aktivitelerini nasıl izleyebiliriz?
- Magma hareketinin araştırılmasının önemi nedir?
İlgili makaleler
Uyurken dopamin motor becerileri güçlendiriyor
Michigan Üniversitesi araştırması, belirli dopamin hücrelerinin NREM uykusu sırasında öğrenmeden kısa süre sonra aktifleştiğini ve uyku iğcikleriyle eşzamanlı olarak motor hafızaları güçlendirdiğini gösteriyor. Bulgular tedavi olasılıklarına işaret ediyor.
