- Ana María Cetto Meksikalı bir fizikçidir.
- O Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi'nde profesördür.
- Uzun süredir açık bilimi savunuyor.
- Geçen ay UNESCO'da yeni bir görev aldı.
- Cetto yayınevlerinin ücret alma sorununa dikkat çekiyor.
- Bu ücretler bilginin herkes için erişimini zorlaştırıyor.
- O bilim bilgisini kamu malı yapmak istiyor.
- Bölgesel platformlar ve politikalar geliştiriyor.
- Toplumun farklı bilgi kaynaklarıyla diyalog gerektiğini söylüyor.
- Bu çaba Latin Amerika için önem taşıyor.
Zor kelimeler
- açık bilim — Bilgiye herkesin serbestçe erişmesi fikriaçık bilimi
- ücret — Bir hizmet veya ürün için ödenen paraücretler
- erişim — Bir şeye ulaşma veya kullanma hakkıerişimini
- kamu malı — Herkesin kullanabileceği ortak bir kaynak
- platform — İnsanların bilgi paylaştığı bir alanplatformlar
- diyalog — İki veya daha çok kişinin konuşması
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Açık bilime katılmak ister misiniz? Neden?
- Bilgiye siz genellikle internetten mi yoksa kitaptan mı bakarsınız?
- Bilgi paylaşımı sizin için önemli mi? Neden?
İlgili makaleler
UNESCO: Eğitim verilerinde büyük boşluklar
UNESCO'nun raporu, düşük gelirli ülkelerde eğitim verilerinde önemli boşluklar olduğunu ve bu nedenle öğrenme sonuçlarını tam olarak takip etmenin zor olduğunu gösteriyor. Rapor bazı bölgelerde kızların eğitimde geride kaldığını da vurguluyor.
Yapay zekâ kişilik ve duyguları tahmin edebiliyor
Yeni bir çalışma, ChatGPT, Claude ve LLaMa gibi yapay zekâ modellerinin günlük kayıtları okuyarak kişilik, davranış ve duyguları insanların değerlendirmeleri kadar doğru tahmin edebildiğini gösteriyor. Bulgular Nature Human Behavior'da yayımlandı.
Hindistan aynı hafta aya iniş yaptıktan sonra güneşi gözlemlemek için uzay aracı fırlattı
Hindistan, Chandrayaan-3 ile ayın güney kutbuna iniş yaptıktan sonra Aditya-L1 adlı güneş gözlemcisini fırlattı. Bilim çevreleri teknik başarıyı övüyor fakat bu görevlerin ülkenin genel bilim bütçesiyle ilişkisi tartışma yarattı.
Alternatif RNA işlenmesi ve memeli ömrü
Yeni çalışma, alternatif RNA işlenmesinin 26 memeli türü arasında 2.2 ila 37 yıl arasındaki ömür farklarını açıklamaya yardımcı olabileceğini gösteriyor. Analiz altı doku, özellikle beyni inceliyor ve bulgular RNA bağlayan proteinlerle kontrol edilen kesilme desenlerine işaret ediyor.
Daha iyi hava tahminleri ısıya bağlı ölümleri azaltabilir
Yeni bir araştırma, kısa vadeli hava tahminlerinin geliştirilmesinin iklim ısındıkça sıcaklığa bağlı ölümleri azaltabileceğini gösteriyor. Çalışma ABD verilerini ve meteorolog anketlerini kullanarak farklı gelecek senaryolarını değerlendirdi.