Ana María Cetto Meksikalı bir fizikçi ve üniversitede araştırma profesörüdür. Geçen ay UNESCO'nun Açık Bilim Yönlendirme Komitesi başkanı olarak atandı. Açık bilim, bilimsel bilgiyi, veriyi ve sonuçları toplum için daha erişilebilir kılmak istiyor.
Cetto yayınevlerinin hem makale yayımlamak için hem de yayımlanan makalelere erişim için ücret almasına dikkat çekiyor. Bu model bilgiye erişimi kısıtlıyor ve bazı ülkelerin daha çok yarar sağlamasına neden oluyor. Cetto, bu sorunu çözmek için bölgesel platformlar ve politikalar geliştiriyor; Latindex, Redalyc ve Scielo gibi girişimler açık erişimi destekliyor.
Zor kelimeler
- fizikçi — atom, madde veya enerjiyle ilgili bilim insanı
- araştırma — bilgi veya veri bulmak için yapılan çalışma
- yayınevi — kitap veya makale basan kurum veya firmayayınevlerinin
- erişim — bir şeye ulaşma veya kullanma hakkıerişimi
- ücret — bir hizmet veya şey için ödenen para
- kısıtlamak — bir şeyi sınırlı veya zorlaştırmakkısıtlıyor
- açık erişim — bilginin herkes için serbest ve ücretsiz olmasıaçık erişimi
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Sizce açık erişim neden önemli olabilir?
- Akademik makalelere erişim sizin için kolay mı? Neden?
- Bölgesel platformlar veya politikalar nasıl yardımcı olabilir?
İlgili makaleler
Kambur balinalar başkalarını dinleyip şarkılarını değiştiriyor
Yeni bir araştırma, kambur balinaların başka bir balina yanlarında şarkı söyleyince şarkılarının perdelerini değiştirdiğini gösteriyor. Bulgular, balinaların birbirini dinlediğini ve gerçek zamanlı tepki verdiğini ortaya koyuyor.
Nansen gemisinin Sri Lanka taraması iptal edildi
Norveç araştırma gemisi Dr. Fridtjof Nansen, hükümet onaylarının gecikmesi ve prosedür eksiklikleri nedeniyle Sri Lanka’daki 2025 taramasını iptal etti. FAO gemiyi Madagaskar’a yeniden görevlendirdi; bilim insanları gecikmenin olumsuz etkilerinden endişeli.
Kortizolün stres altındaki duygusal belleğe etkisi
Yale araştırması kortizolün duyguyu işleyen beyin ağlarını ve belleği kaydeden ağları nasıl değiştirdiğini gösteriyor. Deney hidrokortizon veya plasebo, fMRI ve çift-kör tasarım kullanılarak yapıldı ve bulgular Science Advances'te yayımlandı.