Ana María Cetto Meksikalı bir fizikçi ve üniversitede araştırma profesörüdür. Geçen ay UNESCO'nun Açık Bilim Yönlendirme Komitesi başkanı olarak atandı. Açık bilim, bilimsel bilgiyi, veriyi ve sonuçları toplum için daha erişilebilir kılmak istiyor.
Cetto yayınevlerinin hem makale yayımlamak için hem de yayımlanan makalelere erişim için ücret almasına dikkat çekiyor. Bu model bilgiye erişimi kısıtlıyor ve bazı ülkelerin daha çok yarar sağlamasına neden oluyor. Cetto, bu sorunu çözmek için bölgesel platformlar ve politikalar geliştiriyor; Latindex, Redalyc ve Scielo gibi girişimler açık erişimi destekliyor.
Zor kelimeler
- fizikçi — atom, madde veya enerjiyle ilgili bilim insanı
- araştırma — bilgi veya veri bulmak için yapılan çalışma
- yayınevi — kitap veya makale basan kurum veya firmayayınevlerinin
- erişim — bir şeye ulaşma veya kullanma hakkıerişimi
- ücret — bir hizmet veya şey için ödenen para
- kısıtlamak — bir şeyi sınırlı veya zorlaştırmakkısıtlıyor
- açık erişim — bilginin herkes için serbest ve ücretsiz olmasıaçık erişimi
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Sizce açık erişim neden önemli olabilir?
- Akademik makalelere erişim sizin için kolay mı? Neden?
- Bölgesel platformlar veya politikalar nasıl yardımcı olabilir?
İlgili makaleler
Sınıfta yiyeceklerle bilim öğrenimi anaokullarında etkili
Kuzey Carolina State University araştırması, sınıfta yiyecek kullanmanın anaokulu çağındaki çocukların bilim kavramlarını ve kelime dağarcığını artırabildiğini gösterdi. Program tohum etkinlikleri, öğretmen eğitimi ve pratik tarifler içeriyordu.
Kuş sürülerinden esinlenen yöntem yapay zekâ özetlerini iyileştiriyor
Araştırmacılar, kuş sürüsü davranışından esinlenen bir ön işleme çerçevesi geliştirdi. Yöntem, uzun belgeler için LLM'lere daha kısa ve temsilî girdi vererek özetlerdeki halüsinasyonları azaltmayı hedefliyor; sonuçlar 9.000'den fazla belgede test edildi.
