Avustralya'da sanatçılar, gazeteciler ve Yerli kültür çalışanları, üretken yapay zekâ araçlarının eserlerini izinsiz kullandığı gerekçesiyle "Stop AI Theft" kampanyasını başlattı. Yaratıcılar, bazı popüler modellerin internet içeriğini kazıyarak bazen neredeyse aynı eserleri ürettiğini, seslendirme sanatçılarının seslerinin kopyalandığını ve gazetecilerin çalışmalarının AI tarafından çoğaltılıp kullanıldığını bildiriyor. Yerli aktivistler ayrıca AI ile sahte Yerli eserleri üretildiğini ve satıldığını vurguladı.
Kampanya #PayUp etiketiyle Amazon, Google, Meta, Microsoft, OpenAI ve X gibi büyük teknoloji şirketlerinin CEO'larına açık mektup gönderilmesini ve ödeme ile tazminat talep edilmesini sağladı. MEAA genel müdürü Erin Madeley bazı teknoloji şirketlerinin iş modelinin başkalarının çalışmalarını alıp kendi eserleriymiş gibi satmaya dayandığını söyledi. ACTU yardımcısı Joseph Mitchell ise büyük teknolojinin yaratıcı çalışanların eserlerini çalarak kâr elde ettiğinin bilindiğini belirtti.
MEAA Temmuz 2024'te Senato'ya sunduğu taleplerde üç ana maddeyi öne çıkardı:
- Çalışmaların AI eğitimi için kullanılmasından çıkma (opt-out) hakkı verilmesi.
- AI eğitimi için kullanılan çalışmalar nedeniyle yaratıcı ve medya emekçilerinin tazmin edilmesini sağlayacak yasalar çıkarılması.
- Şirketleri AI eğitiminde kullandıkları materyalleri açıklamaya zorlayacak şeffaflık kuralları yürürlüğe konması.
Kampanyacılar Ağustos 2025'te teknoloji şirketleriyle diyalog yürüttü ve Ekim 2025'te federal hükümetin telif haklarını korumaya yönelik açıklamasını olumlu karşıladı. Aralık 2025'te açıklanan Ulusal AI Planı ise AI riskleri için mevcut yasaların değerlendirilmesini öngördü; hükümet telif hakkı yasasında metin ve veri madenciliği istisnasını reddetti ve kampanyacılar bunun teknoloji şirketlerinin Avustralya eserlerine ücretsiz erişim girişimini engellediğini söyledi.
Zor kelimeler
- üretken — yeni içerik üreten bir yapay zeka türü
- kazımak — internetten veri veya içerik toplamakkazıyarak
- tazminat — zarar veya emek için para ödemesi
- şeffaflık — bilgilerin açık ve anlaşılır olması
- telif hakkı — bir eserin sahibine verilen yasal haklartelif haklarını
- sahte — gerçekte olmayan, taklit edilmiş veya uydurma
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Çalışmaların AI eğitimi için kullanılmasından çıkma hakkı verilirse yaratıcılar ve teknoloji şirketleri nasıl etkilenir? Neden?
- Şeffaflık kuralları şirketlerin AI eğitiminde hangi bilgileri açıklamasını gerektirmeli, sizce neden önemlidir?
- Yerli aktivistlerin belirttiği gibi sahte Yerli eserleri üretimi ve satışı hangi toplumsal sonuçlara yol açabilir?
İlgili makaleler
US Open'da Melissa Koby'nin Althea Gibson Teması
2025 US Open için seçilen Jamaika doğumlu sanatçı Melissa Koby, 'Engelleri Aşmanın 75 Yılı' temasını Althea Gibson'ı onurlandıracak görsellerle işler. Çalışmalar turnuva boyunca New York'taki merkezde poster ve pankartlarda gösterilecek.
Yapay zekâ daha iyi başlıklar yazmayı öğrendi
Yale School of Management'ın araştırması, yapay zekânın başlıkların neden işe yaradığını öğrenince daha etkileyici ve güvenilir içerik ürettiğini gösteriyor. Ekip A/B testi verilerinden hipotezler çıkarıp bunları doğrulayarak başlıkları iyileştirdi.
Hayvansal kaplama olmadan beyne benzer doku yetiştirme
Bilim insanları hayvansal kaplama kullanmadan beyne benzeyen, gözenekli bir iskelet üzerinde işlevsel doku yetiştirdi. Yöntem UC Riverside liderliğinde geliştirildi ve ilaç testleri ile nörolojik hastalık çalışmalarına olanak tanıyor.
Batı Balkanlar'da Kasım 2025 Instagram bot saldırıları
Kasım 2025 boyunca Batı Balkanlar'da koordineli bot operasyonları aktivistleri ve medya kuruluşlarının Instagram hesaplarını hedef aldı. Sahte takipçi akışı ve kitlesel şikayetlerle otomatik moderasyon tetiklenmeye çalışıldı; platform müdahaleleri zararı sınırlamada etkili oldu.