Onderzoekers van Aalto University in Espoo publiceerden in Nature Food een modelstudie van dertig gewassen bij opwarmingsscenario's van 1,5 tot 4 °C boven het pre-industriële niveau. De studie analyseert hoe veranderingen in temperatuur, neerslag en droogte het areaal geschikt land voor deze gewassen verkleinen en zo de productie en gewasdiversiteit beïnvloeden.
De uitkomsten geven aan dat landen op lage breedtegraad het hardst getroffen worden. Hiertoe behoren veel landen in het Midden-Oosten, Zuid-Azië, Sub-Sahara Afrika en Latijns-Amerika. Bij 2 °C kan tot ongeveer een derde van de gewasproductie in deze regio's risico lopen; bij 3 °C stijgt dat aandeel mogelijk tot circa de helft. In Sub-Sahara Afrika loopt bijna driekwart van de huidige productie gevaar als de opwarming meer dan 3 °C bereikt.
Belangrijke basisgewassen — rijst, maïs, tarwe, aardappel en sojaboon — vormen meer dan twee derde van de wereldwijde voedselenergie-inname en worden volgens de studie zwaar getroffen. Ook minder bestudeerde soorten, zoals cassave, lokale peulvruchten en igname, blijken bijzonder kwetsbaar. Co-auteur Matti Kummu waarschuwt dat het model geen nieuwe plagen of extreme weersgebeurtenissen door opwarming meeneemt.
De onderzoekers pleiten voor beperking van de opwarming tot 2 °C en voor adaptatie, met maatregelen zoals ontwikkeling van klimaatbestendige rassen, bevordering van onderbenutte lokale soorten en verbetering van irrigatie, bemesting en agroforestry. Experts benadrukken verder de noodzaak van kwantificeerbare klimaat- en landbouwinvesteringsplannen en gerichte financiering voor de meest kwetsbare gemeenschappen.
Moeilijke woorden
- pre-industrieel — periode vóór de industriële revolutiepre-industriële
- areaal — oppervlakte land geschikt voor een gebruik
- gewasdiversiteit — aantal en variatie van gekweekte planten
- kwetsbaar — makkelijk negatief beïnvloed of beschadigd
- adaptatie — aanpassing aan veranderde omstandigheden of klimaat
- klimaatbestendig — bestendig tegen negatieve effecten van klimaatveranderingklimaatbestendige
- onderbenut — weinig gebruikt, met onbenut potentieelonderbenutte
- kwantificeerbaar — in cijfers uit te drukken of te metenkwantificeerbare
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke gevolgen kan het verlies van gewasdiversiteit hebben voor lokale voedselzekerheid in landen op lage breedtegraad?
- Welke voordelen en beperkingen ziet u in maatregelen zoals ontwikkeling van klimaatbestendige rassen en verbetering van irrigatie?
- Hoe kan gerichte financiering volgens u het meeste effect hebben voor de meest kwetsbare gemeenschappen?
Gerelateerde artikelen
WISE en Nigeriaanse vrouwen werken aan klimaatrechtvaardigheid
COP30 in 2025 eindigde in Brazilië. De Nigeriaanse Women Initiative for Sustainable Development (WISE) was niet op COP30, maar blijft klimaatrechtvaardigheid vormgeven via lokaal feministisch activisme en bijeenkomsten in Nigeria.
Boeren in Malawi testen organische mest van vlieg en rijstschillen
Onderzoekers en boeren in Mzimba maken een goedkope organische meststof van frass (vliegpoep), biochar van rijstschillen en koffiedik. Boeren die meedoen zien gezondere bananenplanten en verwachten lagere kosten en meer opbrengst.
Nieuwe instrumenten en discussie over varkenspestvaccin in de Filipijnen
Afrikaanse varkenspest blijft de Filipijnse varkenssector en voedselzekerheid bedreigen. De overheid introduceert drie nieuwe detectie- en responstechnologieën, terwijl er controverse is over het geïmporteerde AVAC-vaccin uit Vietnam.