Een team onderzoekers publiceerde in Annals of Neurology een studie over twee bekende risicofactoren voor dementie: hyperintensiteiten in de witte stof (WMH) en de ε4-variant van het APOE-gen. Voor hun analyse gebruikten ze gegevens uit de Atherosclerosis Risk in Communities study en de UK Biobank.
Hyperintensiteiten verschijnen als heldere vlekken op MRI en wijzen op schade aan kleine bloedvaten. Het APOE-gen helpt bij het transport van vetten; de ε4-variant vergroot de kans op de ziekte van Alzheimer.
De studie liet zien dat mensen met zowel een hoge WMH-belasting als ten minste één APOE ε4-allel een groter risico op dementie hadden dan mensen zonder deze factoren. Dit extra risico bleek additief te zijn: beide factoren droegen elk apart bij, maar vermenigvuldigden elkaars effect niet.
De onderzoekers benadrukken dat het vasculaire aandeel beïnvloedbaar is: betere bloeddrukcontrole en behandeling van diabetes kunnen helpen WMH te voorkomen of te vertragen. De studie werd gesteund door de National Institutes of Health en Yale University; Yale rapporteerde de bevindingen en het bericht verscheen eerst op Futurity.
Moeilijke woorden
- hyperintensiteit — heldere vlek op MRI door beschadigde kleine bloedvatenHyperintensiteiten
- witte stof — deel van de hersenen met zenuwvezels
- APOE-gen — DNA-deel dat erfelijke informatie draagt
- allel — variatie van een gen op een chromosoom
- additief — waarbij effecten bij elkaar worden opgeteld
- vasculair — betrekking hebbend op bloedvaten in het lichaamvasculaire
- bloeddrukcontrole — maatregelen om de bloeddruk te meten en te regelen
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke veranderingen in levensstijl of medische zorg denk je dat mensen kunnen doen om hun bloedvaten gezond te houden?
- Zou je persoonlijk willen weten of je een APOE ε4-allel hebt? Waarom wel of niet?
- Hoe belangrijk vind je het dat onderzoek zoals deze studie bestaat? Leg kort uit.
Gerelateerde artikelen
Woonplaats beïnvloedt risico op longkanker
Nieuw onderzoek, gepubliceerd in BMC Public Health, toont dat waar iemand woont het risico op longkanker kan beïnvloeden. De onderzoekers gebruikten county-gegevens uit County Health Rankings and Roadmaps 2022; aanvullende studies zijn nodig voor verdere conclusies.
Haar legt chemische blootstelling vast
Onderzoekers van de University of Texas in Austin laten zien dat haar chemische blootstelling over dagen, weken en maanden kan bewaren. Door haar te verwarmen en met een massaspectrometer te meten, kunnen langdurige tijdlijnen van blootstelling worden vastgesteld.