Phụ nữ Uganda đối mặt bạo lực trực tuyến trong bầu cử 2026CEFR B2
16 thg 2, 2026
Phỏng theo Prudence Nyamishana, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Andrew Itaga, Unsplash
Phụ nữ đã đóng vai trò quan trọng trong chính trị Uganda kể từ khi nước này độc lập vào October 1962. Những lãnh đạo như Joyce Mpanga và Winnie Byanyima góp phần thay đổi luật và chính sách; Article 21 của Hiến pháp giới thiệu các biện pháp khẳng định và và dành một phần ba ghế ở chính quyền địa phương và nghị viện cho phụ nữ. Điều này mở đường cho nhiều phụ nữ ra tranh cử hơn trong các kỳ bầu cử sau đó.
Trong cuộc general elections vào January 2026, chiến dịch của nhiều ứng viên nữ bị làm gián đoạn bởi bạo lực số. Các hình thức tấn công gồm ảnh do AI tạo, video deepfake, thông tin sai mang tính giới và luận điệu tình dục hóa. Một trường hợp nổi bật là Nawaya Gloria, luật sư nhân quyền và ứng viên trẻ, người công khai mình sống chung với HIV và sau đó bị tấn công trực tuyến; một học giả cũng đăng bình luận xúc phạm nhắm vào cô. Công chúng còn thấy tin giả về Rebecca Alitwala Kadaga được đưa bằng hình AI, deepfake cáo buộc Anita Among phát tán "hate speech", và một YouTuber bị cho là kêu gọi ân huệ tình dục để hòa giải đảng.
Báo cáo của UN Women, trích kết quả từ Ugandan Bureau of Statistics, nêu dữ liệu lo ngại: 95% phụ nữ Uganda trải nghiệm bạo lực thể xác hoặc tình dục; 49% nói bạo lực với phụ nữ và trẻ em gái phổ biến; 62% cho rằng bạo lực gia đình là chuyện riêng tư; và 54% tin rằng một phụ nữ tố cáo bạo lực sẽ bị chỉ trích hoặc xấu hổ. Hiện không có luật riêng về bạo lực giới qua công nghệ, và Computer Misuse Act 2011 từng được dùng chống lại những nhà phản biện nữ như Stella Nyanzi. Kết quả là công nghệ không chỉ khuếch đại bạo lực vốn tồn tại mà còn tạo ra rào cản mới đối với sự tham gia chính trị của phụ nữ tại Uganda.
Từ khó
- biện pháp khẳng định — chính sách nhằm tăng sự tham gia nhóm thiểu số
- bạo lực số — hành vi gây hại thông qua công nghệ số
- deepfake — video hoặc âm thanh giả do máy tạo
- thông tin sai — tin không chính xác hoặc gây hiểu nhầm
- bạo lực giới — hành vi gây tổn hại vì lý do giới tính
- khuếch đại — làm cho một điều gì đó mạnh hoặc phổ biến hơn
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Biện pháp dành một phần ba ghế cho phụ nữ có thể thay đổi sự tham gia chính trị như thế nào? Nêu lợi ích và hạn chế dựa trên bài.
- Trong các hình thức tấn công trực tuyến nêu trong bài, bạn cho rằng hình thức nào ảnh hưởng nặng nề nhất tới ứng viên nữ? Vì sao?
- Những bước pháp luật hoặc chính sách nào theo bạn có thể giảm bạo lực giới qua công nghệ ở Uganda? Hãy nêu vài ý tưởng cụ thể.
