Nút thắt năng lượng ở Global South và vai trò của Trung QuốcCEFR B1
10 thg 12, 2025
Phỏng theo Qian Sun, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: Ahmed Raza, Unsplash
Hệ thống năng lượng ở nhiều nước Global South đang ở ngã rẽ vì họ phải cân bằng giữa điện đáng tin cậy, giá cả phải chăng và giảm khí thải — điều được gọi là "tam giác năng lượng". Chỉ số Global South Energy Trilemma do Đại học Nhân dân Trung Quốc lập cho thấy từ năm 2000 nhiều nước đã cải thiện tiếp cận và an ninh năng lượng, nhưng tính bền vững môi trường vẫn còn yếu.
Ngành năng lượng tái tạo của Trung Quốc cung cấp tấm pin mặt trời, tua-bin gió, pin lưu trữ và thiết bị truyền dẫn ở quy mô lớn. Sản xuất của Trung Quốc làm giảm chi phí toàn cầu và giúp triển khai năng lượng mặt trời và gió ở Nam Á về mặt tài chính. Tuy nhiên, Pakistan là ví dụ rõ khi nước này xếp thứ 51 trên 196 và đang thiếu đầu tư lớn cho chuyển đổi năng lượng; bất ổn tỷ giá, vòng nợ và vốn nước ngoài biến động làm trầm trọng tình hình.
Các nhà máy than xây theo Sáng kiến Vành đai và Con đường tiếp tục tạo các nghĩa vụ thanh toán cố định, khiến Pakistan phải trả nợ lớn hàng năm cho các nhà sản xuất điện, nhiều bên là Trung Quốc. Điều này giảm không gian tài khóa để đầu tư vào năng lượng sạch. Hơn nữa, lũ năm 2022 nhấn chìm một phần lớn lãnh thổ và phá hủy hạ tầng điện, còn phụ thuộc vào LNG theo hợp đồng định giá bằng đô la làm tăng tính dễ tổn thương.
Từ khó
- tam giác năng lượng — ba mục tiêu năng lượng cần cân bằng
- tiếp cận — khả năng người dân sử dụng dịch vụ
- an ninh năng lượng — đảm bảo nguồn năng lượng ổn định và đủ
- bền vững — duy trì lâu dài, không gây hại môi trường
- tua-bin gió — máy dùng sức gió để phát điện
- pin lưu trữ — thiết bị giữ điện để dùng sau này
- đầu tư — bỏ vốn vào dự án để phát triển
- tỷ giá — tỷ lệ đổi giữa hai đồng tiền
- vòng nợ — tình trạng nợ ngày càng nhiều và khó trả
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ nước ở Global South nên ưu tiên điều gì trong tam giác năng lượng? Vì sao?
- Việc nhập thiết bị năng lượng tái tạo từ một nước khác có lợi và hại gì cho quốc gia nhận?
- Thiên tai như lũ lụt có thể ảnh hưởng thế nào tới kế hoạch chuyển đổi năng lượng ở một nước?