Người chuyển giới ở Pakistan và sáng kiến EcoDignityCEFR B2
9 thg 12, 2025
Phỏng theo Rezwan, Global Voices • CC BY 3.0
Ảnh: nouman makhdoom, Unsplash
Cộng đồng khwaja sira ở Pakistan phải chịu loại trừ xã hội, nhiều người rời gia đình khi còn trẻ và gặp khó khăn trong tiếp cận giáo dục, dịch vụ y tế và việc làm có uy tín. Về pháp lý, năm 2012 Tòa án Tối cao Pakistan công nhận "giới thứ ba" trên thẻ căn cước và danh sách bầu cử; Đạo luật Bảo vệ Quyền của Người Chuyển giới năm 2018 hứa hẹn mở rộng quyền lợi, nhưng đến 2023 Tòa án Shariat Liên bang lật lại các điều then chốt về tự nhận dạng và thừa kế, gọi các điều đó là "không phù hợp với Hồi giáo" — quyết định đã gây phẫn nộ và làm các cơ quan mơ hồ về thực thi.
Gender Interactive Alliance (GIA) ở Karachi, do chính người chuyển giới điều hành, cung cấp dịch vụ, hỗ trợ pháp lý và vận động chính sách. Tổ chức đóng góp vào việc có mục giới riêng trên giấy tờ trong giai đoạn 2010–2015 và tiếp tục làm việc để tăng sự chấp nhận xã hội, tiếp cận giáo dục, chăm sóc sức khỏe, việc làm an toàn và bảo vệ khỏi quấy rối, bạo lực. Sau trở ngại pháp lý 2023, GIA mở rộng hoạt động sang bảo trợ xã hội, việc làm, nhà ở và hỗ trợ sức khỏe tinh thần.
Từ 2024, GIA thêm yếu tố công bằng khí hậu vào chương trình và khởi xướng EcoDignity cùng Begum Bazaar để liên kết thu nhập đàng hoàng cho người chuyển giới với hoạt động tái chế và up‑cycling. EcoDignity dùng quần áo cũ, vụn vải và đồ dùng bị bỏ để đào tạo thành viên làm thủ công và thiết kế; mục tiêu là ngăn rác vào bãi chôn lấp, xây dựng kỹ năng, tạo sản phẩm thương mại và cung cấp lựa chọn an toàn thay cho sinh kế nguy hiểm.
Tháng 11 năm 2025, với hỗ trợ chính quyền địa phương, GIA tổ chức buổi nâng cao nhận thức về khí hậu ở Karachi, nối các vấn đề địa phương — thoát nước kém, quản lý rác, cắt điện và bất an về nhà ở — với rủi ro khí hậu như ngập đô thị và sóng nắng. GIA còn dẫn dắt bích họa cộng đồng hai ngày "Wall of Resistance" ở Chanesar Town cùng AWID và nghệ sĩ địa phương. Bích họa do Bubbles lãnh đạo, có sự tham gia của thành viên cơ sở và nhân viên dự án Aradhyia Khan, nhằm đưa cộng đồng vào không gian đô thị. GIA nhấn mạnh rằng công bằng là trung tâm cho công việc khí hậu và dùng nghệ thuật công cộng cùng doanh nghiệp xã hội để duy trì đối thoại với chính quyền về quy hoạch đô thị.
Từ khó
- loại trừ xã hội — bị cô lập và không được tham gia cộng đồng
- tự nhận dạng — việc xác định giới tính của riêng một người
- thừa kế — quyền nhận tài sản sau khi người thân mất
- thực thi — đưa luật hoặc chính sách vào áp dụng thực tế
- bảo trợ xã hội — hệ thống hỗ trợ cho người nghèo hoặc dễ tổn thương
- bích họa — tranh lớn vẽ trực tiếp trên tường ngoài trời
- quy hoạch đô thị — kế hoạch sử dụng đất và phát triển trong thành phố
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ vì sao công bằng nên là yếu tố trung tâm khi làm công việc khí hậu cho cộng đồng chuyển giới? Hãy nêu một hoặc hai lý do.
- EcoDignity đào tạo nghề từ quần áo cũ và vụn vải để tạo thu nhập. Theo bạn, phương án này có thể giúp khắc phục những khó khăn nào của cộng đồng?
- Bích họa cộng đồng được dùng để đưa cộng đồng vào không gian đô thị và duy trì đối thoại với chính quyền. Bạn nghĩ nghệ thuật công cộng có thể thay đổi thái độ của chính quyền và người dân không? Vì sao hoặc vì sao không?
