Một nghiên cứu do Noreen von Cramon-Taubadel dẫn đầu tại University at Buffalo và công bố trên PLOS One lập luận rằng cằm là đặc trưng duy nhất của Homo sapiens nhưng có thể không phải là sản phẩm của chọn lọc trực tiếp. Tinh tinh cùng nhiều loài người tuyệt chủng như Neanderthal và Denisovan không có cằm; điều này khiến cằm nổi bật trong hồ sơ hóa thạch của chúng ta. Các tác giả dùng khái niệm sản phẩm phụ tiến hóa (spandrel), thuật ngữ do Stephen Jay Gould giới thiệu sau khi ông quan sát các khoảng tam giác phát sinh từ vòm cung ở Nhà thờ San Marco, để mô tả trường hợp cằm.
Nhóm nghiên cứu so sánh các đặc điểm hộp sọ của vượn và người nhằm kiểm tra giả thuyết trung tính về sự thay đổi hình thể. Họ phát hiện bằng chứng về chọn lọc trực tiếp ở một vài phần của hộp sọ người, nhưng các đặc tính riêng của vùng cằm phù hợp hơn với mô hình spandrel. Do đó, những thay đổi kể từ tổ chung gần nhất có khả năng phản ánh chọn lọc lên các phần khác của hàm và hộp sọ, chứ không phải lên chính cằm.
Các tác giả cho rằng kết quả này thách thức xu hướng coi mọi đặc điểm là thích nghi và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá sự tích hợp giữa các đặc tính khi nghiên cứu tiến hóa hình thể. Nguồn: University at Buffalo.
Từ khó
- sản phẩm phụ tiến hóa — đặc điểm xuất hiện vô tình từ các thay đổi khác
- chọn lọc trực tiếp — quá trình ưu tiên gen nhờ lợi thế sinh tồn
- giả thuyết trung tính — ý tưởng cho rằng nhiều thay đổi không do chọn lọc
- hộp sọ — xương bảo vệ não và cấu trúc đầu
- hồ sơ hóa thạch — tập hợp hóa thạch ghi lại lịch sử sinh học
- tích hợp — sự liên kết và hoạt động chung của các phần
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ vì sao các tác giả nhấn mạnh đánh giá sự tích hợp giữa các đặc tính khi nghiên cứu tiến hóa hình thể?
- Nếu cằm thực sự là sản phẩm phụ tiến hóa, điều đó sẽ thay đổi cách giải thích các đặc điểm khác của người như thế nào?
- Theo bạn, việc phân biệt giữa chọn lọc trực tiếp và thay đổi trung tính có ý nghĩa gì khi phân tích hồ sơ hóa thạch?
Bài viết liên quan
Aguada Fénix: tượng đài lớn thay đổi hiểu biết về nghi lễ Maya
Một tượng đài khổng lồ ở Aguada Fénix, Tabasco (đông nam Mexico), có niên đại khoảng 1,000 BCE, được phát hiện bằng lidar và khai quật cho thấy công dụng nghi lễ như một cosmogram. Các phát hiện cho thấy tổ chức lãnh đạo hợp tác chứ không phải một vua duy nhất.
Bàn chân 3.4 triệu năm liên quan đến Australopithecus deyiremeda
Các nhà khoa học báo cáo xương bàn chân tìm thấy ở Ethiopia vào năm 2009 thuộc về Australopithecus deyiremeda, sống cùng thời với Lucy. Kết quả công bố trên tạp chí Nature, công trình được tài trợ bởi hai quỹ nghiên cứu.