Nghiên cứu mới của các nhà khoa học xã hội ở Hoa Kỳ cho thấy mức sinh thấp đã góp phần làm thu hẹp khoảng cách thu nhập giữa nam và nữ. Tác giả ước tính khoảng 8% của sự thu hẹp này bắt nguồn từ việc phụ nữ sinh ít con hơn; kết luận dựa trên phân tích một bộ dữ liệu quốc gia về kích thước gia đình và thu nhập theo thời gian. Công trình được đăng trên tạp chí Social Forces và một phần được hỗ trợ bởi Viện Y tế Quốc gia.
Các tác giả ghi nhận thay đổi rõ rệt về quy mô gia đình: vào giữa những năm 1980, người lao động có việc làm trung bình có 2.4 con, đến năm 2000 con số giảm còn 1.8 và sau đó giữ ổn định. Đồng thời, tỷ lệ thu nhập theo giờ của phụ nữ so với nam giới tăng từ khoảng 65% lên gần 85% trong cùng giai đoạn. Phân tích chỉ ra rằng việc làm mẹ thường dẫn đến thiệt hại thu nhập cho phụ nữ, phần lớn vì một số bà mẹ tạm nghỉ làm hoặc chuyển sang làm việc bán thời gian, trong khi việc trở thành cha thường đi kèm với thu nhập tăng lên cho nam giới.
Các tác giả cho rằng trì hoãn hoặc không có con đã cho phép một số phụ nữ duy trì công việc liên tục và giữ kỹ năng cao hơn, và thay đổi cơ cấu này có ý nghĩa kinh tế lớn cho các thế hệ tương lai. Alexandra (Sasha) Killewald, giáo sư nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Xã hội thuộc Đại học Michigan, cảnh báo rằng "tăng tỷ lệ sinh có xu hướng mở rộng khoảng cách thu nhập, trừ khi chúng ta tìm được cách giảm hình phạt lương đối với việc làm mẹ." Bà đề xuất đầu tư công vào dịch vụ chăm sóc trẻ em chất lượng, giá cả phải chăng và chính sách hỗ trợ cha chia sẻ chăm sóc cùng giới hạn làm thêm bắt buộc hoặc tuần làm việc ngắn hơn để giảm bất bình đẳng.
Từ khó
- mức sinh — số con trung bình mỗi phụ nữ
- thu hẹp — làm giảm khoảng cách giữa hai bên
- tạm nghỉ — ngừng làm việc trong một thời gian ngắn
- bán thời gian — làm việc với giờ ít hơn toàn thời gian
- trì hoãn — hoãn việc sinh con sang thời điểm sau
- kỹ năng — năng lực làm một công việc cụ thể
- bất bình đẳng — tình trạng không công bằng giữa nhóm người
- chăm sóc trẻ em — dịch vụ hỗ trợ nuôi dạy và trông trẻ
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ việc trì hoãn hoặc không có con sẽ ảnh hưởng thế nào tới nghề nghiệp và thu nhập của phụ nữ trong dài hạn? Hãy nêu lý do.
- Những trở ngại thực tế nào có thể gặp khi triển khai dịch vụ chăm sóc trẻ em công và chính sách giảm giờ làm như đề xuất trong bài?
- Ngoài mức sinh thấp, theo bạn còn yếu tố nào trong bài góp phần thay đổi khoảng cách thu nhập giữa nam và nữ? Hãy giải thích.