Một nghiên cứu mới công bố trên Proceedings of the National Academy of Sciences mô tả cơ chế bằng đó khói thuốc tăng tốc lão hóa ở mắt và góp phần gây thoái hóa điểm vàng liên quan tuổi (AMD). Nghiên cứu nhắc lại rằng người hút thuốc có khả năng phát triển AMD cao hơn 4 lần so với người không hút. James T. Handa, điều tra viên chính tại Wilmer Eye Institute, Johns Hopkins University, lưu ý khói thuốc không chỉ gây tổn thương bằng các gốc tự do mà còn tạo ra thay đổi epigenetic ở tế bào RPE.
Nhóm khảo sát tế bào RPE ở chuột 3 tháng và 12 tháng sau phơi nhiễm cấp tính và mãn tính. Họ giải trình tự gen ở ngày 3, 6 và 10 sau khi tiêm cô đặc khói thuốc, và phân tích tế bào từ chuột phơi nhiễm hàng ngày trong 4 tháng. Kết quả cho thấy phơi nhiễm cấp tính tạo ra cụm RPE suy chức năng, kèm theo giảm biểu hiện các gen lõi của RPE, giảm độ truy cập chromatin và tăng biểu hiện các "hallmarks of aging" như mất ổn định bộ gen, co rút telomere và rối loạn chức năng ty thể.
Nhóm cũng tìm thấy một tập đặc trưng của gen hallmark chỉ xuất hiện ở tế bào suy chức năng của chuột trẻ xử lý bằng cô đặc khói thuốc, nhưng không thấy ở chuột già; khác biệt tương tự xuất hiện sau 4 tháng phơi nhiễm hàng ngày. Trong thí nghiệm tế bào RPE người từ các mẫu hiến tặng (hai người không bị AMD và không hút thuốc, một người không bị AMD nhưng hút thuốc, và một người có AMD giai đoạn sớm), các nhà khoa học xác định 1,698 gen có thay đổi biểu hiện chung giữa chuột và người. Họ cho rằng những gen chung này có thể liên quan tới khởi phát và tiến triển của AMD.
Các tác giả muốn phân biệt những thay đổi tạm thời và những thay đổi vĩnh viễn, và sẽ nghiên cứu cách tuổi tác cùng phơi nhiễm khói thuốc liên tục gây tổn hại mắt cũng như các bệnh đồng mắc thấy ở bệnh nhân AMD giai đoạn muộn. Nghiên cứu được hỗ trợ bởi National Institutes of Health, Research to Prevent Blindness Stein Innovation Award và một khoản tài trợ của BrightFocus Foundation. Handa là thành viên hội đồng cố vấn khoa học cho Character Biosciences, Cirrus Pharmaceuticals và Seeing Medicines.
Từ khó
- thoái hóa điểm vàng — bệnh làm tổn hại vùng trung tâm của võng mạc
- tế bào RPE — tế bào nằm ở lớp biểu mô sắc tố võng mạc
- phơi nhiễm — tiếp xúc với một chất hoặc yếu tố môi trường
- biểu hiện — quá trình một gen được phiên mã hoặc hoạt động
- chromatin — vật chất di truyền gồm ADN và protein trong nhân
- ty thể — bào quan cung cấp năng lượng cho tế bào
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ phát hiện về thay đổi epigenetic ở tế bào RPE do khói thuốc có thể ảnh hưởng thế nào tới phòng ngừa AMD?
- Những bước nghiên cứu tiếp theo nào bạn cho là cần thiết để phân biệt thay đổi tạm thời và vĩnh viễn ở tế bào mắt?
Bài viết liên quan
Thiết bị phun sương không kim đưa kháng sinh vào mô nhiễm
Một thiết bị phun sương không dùng kim có thể đưa kháng sinh trực tiếp vào mô bị nhiễm, điều trị các nhiễm trùng kháng thuốc và giảm tổn thương cơ quan so với truyền thuốc qua đường máu. Nghiên cứu do University of Missouri dẫn đầu và công bố trên tạp chí Military Medicine.
