Cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ các cuộc biểu tình lớn ở Iran giữa tháng 12/2025 và tháng 1/2026, và dẫn tới một trong những lần ngắt kết nối internet dài nhất của nước này. NetBlocks xác nhận việc kết nối gần như hoàn toàn sụp đổ sau lệnh đóng vào ngày 8 tháng 1, và truy cập có phần được khôi phục từ ngày 23 tháng 1; tuy nhiên nhiều dịch vụ vẫn bị giới hạn tính đến 23 tháng 2.
Filter Watch mô tả một chuyển đổi sang "mô hình danh sách trắng", tức là internet quốc tế bị chặn theo mặc định và chỉ nguồn được phê duyệt mới được truy cập. WhatsApp bị hạn chế và hầu hết người dùng phải dựa vào VPN. Chuyên gia Amir Rashidi của Miaan Group nói việc liệt vào danh sách trắng đang được thực thi ở cấp hạ tầng, nên lưu lượng ra vào bị giới hạn rất chặt.
Theo Foreign Policy, Nga được cho là đã giúp Iran triển khai kết nối quản lý xoay quanh kiểm tra gói sâu (DPI), và một công ty tên Protei được nêu là bên hỗ trợ các nỗ lực chặn, giám sát và quản lý lưu lượng.
Từ khó
- khủng hoảng — tình trạng nghiêm trọng, gây rối và khó giải quyết
- biểu tình — tụ tập công khai để phản đối hoặc yêu cầu
- ngắt kết nối — hành động làm mất liên lạc mạng hoặc dịch vụngắt kết nối internet
- danh sách trắng — danh sách các nguồn được phép truy cập
- hạ tầng — các công trình và hệ thống kỹ thuật dùng chung
- lưu lượng — khối lượng dữ liệu hoặc kết nối qua mạng
- chặn — ngăn không cho truy cập hoặc truyền tải dữ liệu
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ việc chuyển sang mô hình danh sách trắng sẽ ảnh hưởng thế nào tới thông tin và báo chí?
- Khi nhiều dịch vụ bị giới hạn và người dùng phải dựa vào VPN, theo bạn điều đó có rủi ro gì không?
- Những biện pháp chặn và giám sát như trong bài có thể ảnh hưởng tới đời sống hàng ngày của người dân ra sao?
Bài viết liên quan
Cảm biến nhà và AI giám sát sức khỏe người mắc ALS
Nhóm tại University of Missouri thử nghiệm hệ thống cảm biến trong nhà kết hợp trí tuệ nhân tạo để theo dõi thay đổi chức năng ở người mắc xơ cứng teo cơ một bên (ALS). Dự án xác minh dữ liệu rồi phát triển mô hình dự báo và tích hợp cảnh báo vào chăm sóc lâm sàng.
