Nghiên cứu mới từ University of Washington, dẫn bởi Haskelle White-Gianella và công bố trên Planetary Science Journal, kết luận rằng hành tinh khô giống sa mạc ít có khả năng duy trì môi trường hỗ trợ sự sống. Một hành tinh cỡ Trái Đất cần khoảng 20–50% lượng nước của đại dương Trái Đất để giữ hoạt động chu trình cacbon địa chất cần thiết.
Chu trình cacbon địa chất vận hành theo nhiều bước liên quan đến khí quyển, mưa, phong hóa và kiến tạo mảng. Về cơ bản, núi lửa thải cacbon đioxít vào khí quyển, mưa hòa tan khí này và phong hóa đá chuyển cacbon vào đại dương, nơi nó lắng và bị kéo vào sâu trong vỏ Trái Đất. Qua thời gian, cacbon trở lại bề mặt bằng nâng tạo núi và hoạt động núi lửa, giúp điều chỉnh nhiệt độ hành tinh.
Nhóm nghiên cứu dùng mô phỏng phức tạp và điều chỉnh các ước tính bốc hơi cùng lượng mưa để mô tả điều kiện khô. Kết quả cho thấy nếu không có đủ nước bề mặt cho mưa, phong hóa không kịp loại bỏ cacbon đioxít, CO2 khí quyển tăng và hiện tượng ấm lên ngoài kiểm soát có thể làm bay hơi phần nước còn lại.
Nghiên cứu lấy Venus làm ví dụ lịch sử: từng có khả năng tồn tại nước nhưng nay có nhiệt độ và áp suất cực đoan. Các sứ mệnh tới Venus trong tương lai có thể giúp kiểm chứng ý tưởng và xác thực mô hình. Nghiên cứu được tài trợ bởi National Science Foundation, NASA Astrobiology Program và Alfred P. Sloan Foundation.
Từ khó
- chu trình cacbon địa chất — Quá trình chuyển và lưu trữ cacbon trong hành tinh
- phong hóa — Sự phân hủy và biến đổi đá do môi trường
- kiến tạo mảng — Chuyển động vỏ Trái Đất tạo núi và đứt gãy
- bốc hơi — Quá trình nước chuyển thành hơi và bay lên
- nâng tạo núi — Sự nâng lên của vỏ Trái Đất tạo dãy núi
- xác thực — Kiểm tra để xác nhận tính đúng của mô hình
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Kết quả nghiên cứu này sẽ ảnh hưởng thế nào đến cách chúng ta tìm kiếm hành tinh có khả năng sống? Hãy nêu lý do.
- Những thông tin nào từ các sứ mệnh tới Venus có thể giúp xác thực mô hình của nhóm nghiên cứu?
- Tại sao bạn nghĩ việc có đủ nước bề mặt lại quan trọng cho chu trình cacbon địa chất trên một hành tinh?
