Nghiên cứu do Haskelle White-Gianella, nghiên cứu sinh tại University of Washington, dẫn đầu cho thấy hành tinh khô khó duy trì điều kiện cho sự sống. Kết quả được công bố trên Planetary Science Journal.
Chu trình cacbon địa chất là then chốt: núi lửa thải cacbon đioxít vào khí quyển, mưa hòa tan khí này, phong hóa đá chuyển cacbon xuống đại dương, nơi nó lắng và bị kiến tạo mảng đưa xuống sâu trong lòng đất. Qua hàng triệu năm, cacbon trở lại bề mặt bằng nâng tạo núi và núi lửa, góp phần điều chỉnh nhiệt độ hành tinh.
Nhóm dùng mô phỏng và điều chỉnh mô hình cho điều kiện khô, cải thiện ước tính bốc hơi và lượng mưa. Họ thấy ngay cả hành tinh có nước ban đầu vẫn có thể mất nước nếu chu trình cacbon sụp đổ, dẫn đến ấm lên ngoài kiểm soát và mất nước bề mặt.
Tác giả nêu Venus làm ví dụ: hành tinh này có kích thước tương đồng Trái Đất và có thể từng có nước, nhưng hiện nay nhiệt độ và áp suất rất cao.
Từ khó
- chu trình cacbon địa chất — quá trình trao đổi khí và vật chất giữa đất và đại dương
- phong hóa đá — quá trình làm mòn và phân hủy đá tự nhiên
- kiến tạo mảng — chuyển động vỏ Trái Đất khiến mảng dịch chuyển
- bốc hơi — chuyển từ dạng lỏng sang dạng khí do nhiệt
- mô phỏng — tạo bản sao hoặc thí nghiệm trên máy tính
- sụp đổ — mất ổn định hoặc ngừng hoạt động hoàn toàn
- lắng — tụ lại ở đáy thành lớp, đọng xuống
- áp suất — lực tác động lên một đơn vị diện tích
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Theo bạn, vì sao chu trình cacbon địa chất quan trọng để duy trì sự sống trên một hành tinh?
- Nếu chu trình cacbon sụp đổ và hành tinh mất nước bề mặt, bạn nghĩ điều đó sẽ ảnh hưởng thế nào tới khả năng sống?
- Khi tìm kiếm hành tinh có thể sống được, theo bài này các nhà khoa học nên kiểm tra những yếu tố nào?
Bài viết liên quan
Thu ADN cá hồi từ không khí để theo dõi di cư
Các nhà nghiên cứu ở Washington thu ADN cá hồi Coho từ không khí trong mùa di cư và so sánh dữ liệu với số đếm bằng mắt của trại nuôi. Kết quả cho thấy eDNA không khí biến đổi theo xu hướng di cư và có thể chỉ ra vị trí cùng mật độ tương đối của cá.
