Một tượng đài khổng lồ tại Aguada Fénix, Tabasco, được công bố vào năm 2020 do nhóm khảo cổ của Đại học Arizona lãnh đạo, có niên đại khoảng 1,000 BCE. Nhóm lần đầu nhìn thấy các đặc điểm bằng lidar vào năm 2017, sau khi trước đó đã dùng lidar cho di chỉ Ceibal ở Guatemala.
Khai quật tại Aguada Fénix cho thấy một hố cruciform chứa bộ cất giữ đồ lễ. Trong đó có rìu bằng ngọc bích và đồ trang sức khắc hình cá sấu, một con chim, và hình một phụ nữ đang sinh. Phân tích phóng xạ cacbon và đồ gốm giúp xác định niên đại của hố và các lớp công trình phía trên.
Trục chính của tượng đài thẳng với mặt trời mọc vào ngày 17 tháng 10 và 24 tháng 2, có liên hệ với chu kỳ lịch nghi lễ 260 ngày. Nhóm cũng tìm thấy đường nâng, hành lang, kênh đào và con đập, cùng mạng lưới kéo dài tới sáu dặm. Các nhà nghiên cứu không thấy bằng chứng về một vua độc quyền; họ cho rằng lãnh đạo mang tính trí tuệ và hợp tác.
Từ khó
- nghi lễ — Hoạt động tôn thờ hoặc tín ngưỡng.
- khảo cổ học — Nghiên cứu về các nền văn minh xưa.
- cộng tác — Làm việc cùng nhau cho một mục đích.
- phát hiện — Biết về điều gì mới hoặc bất ngờ.
- kênh dẫn nước — Đường dẫn nước để tưới tiêu hoặc cấp nước.
- mạng lưới — Hệ thống các kết nối hoặc đường đi.
Mẹo: di chuột, dùng phím Tab hoặc chạm vào các từ được tô sáng trong bài để xem định nghĩa nhanh ngay khi bạn đọc hoặc nghe.
Câu hỏi thảo luận
- Bạn nghĩ gì về vai trò của nghi lễ trong xã hội cổ đại?
- Tại sao theo bạn việc cộng tác lại quan trọng cho các cộng đồng?
- Bạn có nghĩ rằng việc nghiên cứu các nền văn minh cổ có thể áp dụng vào hiện tại không?
