Yeni çalışma, sigara dumanının retina pigment epitel (RPE) hücrelerinde epigenetik değişiklikler yaratarak gözdaki yaşlanmayı hızlandırabileceğini ve yaşa bağlı makula dejenerasyonuna (AMD) katkıda bulunabileceğini öne sürüyor. AMD, 50 yaş ve üzerindeki kişilerde görme bozukluğu ve körlüğün başlıca nedenidir; çalışmada sigara içenlerin AMD geliştirme olasılığının içmeyenlere göre daha yüksek olduğu vurgulanıyor.
Araştırmada farelerde hem akut hem de kronik maruziyet modelleri kullanıldı. Araştırmacılar, sigara dumanı kondensatı enjeksiyonundan sonra RPE hücrelerini üç, altı ve 10 gün boyunca izledi ve ayrıca fareleri günde bir kez dört ay boyunca dumanla maruz bıraktı. Kromatin erişilebilirliği ölçüldü; kromatin, hangi genlerin aktif veya inaktif olduğunu kontrol eden DNA, RNA ve protein yapısıdır. Akut maruziyet, temel RPE işlev genlerinin ekspresyonunda azalma, kromatin erişilebilirliğinde düşüş ve yaşlanma belirteçlerinin artışıyla ilişkili işlevsiz hücre kümeleri oluşturdu.
Gen dizileme ve insan hücreleri testlerinde—AMD olmayan ve sigara içmeyen iki kişiden, AMD olmayan ama sigara içen bir kişiden ve erken AMD'li bir kişiden alınan bağışlanan RPE hücrelerinde—araştırmacılar fare ve insan işlevsiz RPE hücreleri arasında ortak değişiklik gösteren 1.698 gen belirledi. Ekip, hangi değişikliklerin geçici, hangilerinin kalıcı olduğunu ve yaş ile sürekli duman maruziyetinin geç evre AMD'deki hasara nasıl katkıda bulunduğunu daha ayrıntılı incelemeyi planlıyor.
Çalışma National Institutes of Health, Research to Prevent Blindness Stein Innovation Award ve BrightFocus Foundation makula dejenerasyonu araştırma hibesi tarafından desteklendi. Baş araştırmacı James T. Handa, Character Biosciences, Cirrus Pharmaceuticals ve Seeing Medicines için bilimsel danışma kurullarında yer almaktadır.
Zor kelimeler
- retina pigment epitel — retinanın arkasında bulunan pigmentli hücre tabakası
- epigenetik değişiklik — DNA ifade şeklini değiştiren kalıtsal olmayan değişimepigenetik değişiklikler
- makula dejenerasyonu — görme merkezini etkileyen yaşa bağlı göz hastalığı
- kromatin — DNA ve proteinlerden oluşan genleri düzenleyen yapı
- maruziyet — zararlı bir etkiye açık olma durumu
- ekspresyon — bir genin aktif hale gelip protein üretmesiekspresyonunda
- işlevsiz — normal görevini yapamayan, bozulmuş durumda
- gen dizileme — bir organizmanın genetik kodunun sıralanması işlemi
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Sigara dumanının RPE hücrelerinde yarattığı epigenetik değişiklikler görmeyi nasıl etkileyebilir? Örneklerle açıklayınız.
- Farelerde hem akut hem kronik maruziyet modelleri kullanılmış. Bu modellerin insan AMD riskini anlamada güçlü ve zayıf yönleri neler olabilir?
- Araştırma sonuçları sağlık politikaları veya sigara karşıtı programlar için nasıl bir etki yaratabilir? Kısa bir öneri veriniz.
İlgili makaleler
Yaşadığınız yer akciğer kanseri riskini etkileyebilir
Yeni araştırma, insanların yaşadığı yerin akciğer kanseri riskini etkileyebileceğini gösterdi. Bulgular BMC Public Health dergisinde yayımlandı; çalışma ilçe düzeyindeki kamu verilerini kullanıyor ve Veronica Bernacchi de ortak yazarlardan.
