Fare modelleriyle çalışan araştırmacılar ince, dokunmaya duyarlı tüylerin kaşıntıyı ileten yeni bir duyusal yolak olduğunu tespit etti. Michigan Üniversitesi'nden doçent Bo Duan, kaşıntının kronik deri iltihabı hastalarında önemli bir semptom olduğunu ve ekiplerinin hem akut hem de kronik kaşıntıda rol oynayan bir yolak bulduğunu belirtiyor.
Çalışma, farelerde daha önce tanınmamış bir tüy sınıfı ve onlara bağlı özelleşmiş nöron popülasyonunu ortaya koydu. Bu tüyler insanlarda sıkça adlandırılan "şeftali tüyü"ne benziyor. Deneylerde egzama benzeri deri iltihabı olan farelerde tüyleri küçük bir iplik halkasıyla okşadıklarında kaşınma görüldü; nöronlar devre dışı bırakılınca kaşınma büyük ölçüde azaldı. Araştırmacılar ayrıca nöronları mavi ışığa duyarlı hâle getirip ışıkla kaşınmayı tetikleyebildiler.
Farelerde tüylerden omuriliğe sinyal iletiminde görevli proteinler bulundu ve kültürde yetiştirilen insan nöronları aynı proteinlere yanıt verdi. Ekip, mekanik kaşıntı yolunu hedeflemenin kronik kaşıntı tedavisinde daha etkili olabileceğini öne sürüyor ve bu olasılığı araştıran projeler sürüyor.
Zor kelimeler
- duyusal yolak — Duyu bilgilerini beyne taşıyan sinirlerin sistemi
- şeftali tüyü — İnce, cilde hafifçe değen yumuşak tüy"şeftali tüyü"ne
- nöron — Sinir sistemi içindeki bilgiyi ileten hücrenöronlar, nöronları
- omurilik — Beyinle vücut arasında sinir sinyali taşıyan yapıomuriliğe
- iltihap — Doku içinde oluşan şişme ve kızarıklık durumuiltihabı
- özelleşmiş — Belirli bir işe uyum sağlamış, özel olan
- kronik — Uzun süre devam eden, sürekli olan
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu araştırmanın kronik kaşıntı çeken hastalar için olası yararları neler olabilir?
- Farelerde bulunan proteinlerin insan nöronlarında da yanıt vermesi neden önemli olabilir?
- Farelerde yapılan deneyler hakkında ne düşünüyorsun; bu tür çalışmalarda hangi etik veya pratik konuları düşünmek gerekir?
İlgili makaleler
Alternatif tedaviler meme kanseri sağkalımını azaltıyor
Yeni çalışma, besin takviyeleri, zihin-ve-beden uygulamaları ve akupunktur gibi alternatif tedavilerin meme kanseri hastalarında daha düşük sağkalım ile ilişkili olduğunu gösteriyor. Hem yalnızca alternatif hem de kombinasyon kullanımı daha kötü sonuçlarla bağlandı.
Fare deneyleri alışkanlık geçişinin hızlı olabileceğini gösteriyor
Johns Hopkins Üniversitesi'nden bir ekip, davranışların bilinçli eylemlerden otomatik alışkanlıklara geçişini inceledi. Yeni sonuçlar, bu geçişin daha hızlı ve ani olabileceğini ve beyin kayıtlarının bu değişime işaret ettiğini gösteriyor.