Sabar Bonda (2025) kırsal Hindistan’da queer hayatları görünür kılmayı amaçlayan bir Marathi filmdir. Film, kentin dışındaki sevgi, aile bağları ve aidiyet sorunlarına odaklanır ve bu bağlamda hem övgü hem de kamu denetimi çekti. Yönetmen Rohan, Mumbai’de gecekonduda büyüyen bir queer yönetmendir; kendi deneyimlerini ve kurguyu birleştirerek yas, arzu ve aile üzerine nazik bir öykü kurdu. Baş karakter Anand çağrı merkezinde çalışır; babasının ölümü sonrası Maharashtra’daki köyüne on günlük yas için döner ve orada Balya adında bir çiftçiyle yeniden bağ kurar. Aile evlenmesi için baskı yapar, ama annesi önce sessizce destek olur ve sonra Anand ile Balya’nın birlikte yaşaması için alan açar. Film ‘Cactus Pears’ (dikenli dış, tatlı iç) metaforunu kullanır ve travma odaklı klişilerden kaçınır. Filmin anlatımında “gay” veya “queer” sözcükleri doğrudan kullanılmaz, ancak queer motifleri açıktır.
Yasal arka plan filmin yorumlanmasında belirleyicidir. 2023’te görülen Supriyo v. Union of India davasında Bharatiya Janata Party öne sürdü ki queerness bir “urban elite” olgusudur; Mahkeme bu değerlendirmeyi kabul etmedi. Eski Baş Yargıç D.Y. Chandrachud azınlık görüşünde mevcut literatür ve haberlerin queerliğin sadece şehirlerle ya da zenginlerle sınırlı olmadığını gösterdiğini yazdı. Mahkeme çiftlere tam evlilik hakları tanımadı, ancak queer hayatların gerçekliğini teyit etti, hükümeti bir yasal çerçeve düşünmeye çağırdı ve evlilik kanunundaki değişikliklerin yasama organının yetkisinde olduğunu belirtti. Supriyo’dan iki yıl sonra yasal değişiklik sınırlı kaldı; buna karşın bazı gözlemciler günlük hayatta kabulün arttığını söylüyor.
Film uluslararası alanda da ilgi gördü: Sundance Film Festivalinde World Cinema Grand Jury Prize’yi kazandı. Film Critics Guild filmi 8.6/10 puanladı ve 19 Eylül 2025 tarihinde yayımlanan bir tweet ile puanı duyurup filmin o gün Hindistan genelinde seçili sinemalarda gösterime girdiğini bildirdi. Eleştirmenler filmin sakin, ölçülü temposunu övdü; Anupama Chopra filmi “kendini keşfetme ve aidiyetin şiirsel, ağır bir yolculuğu” olarak nitelendirdi. Diğer eleştirmenler filme “canlı ve özlü bir şey”, “güzel ve sade bir film” ve “sessiz bir devrim” gibi tanımlamalar yaptı. Film, yasal veya açık toplumsal destek olmadan queer çiftlerin evlilik ve aidiyeti nasıl yönettiğini sorgulayarak Hindistan’daki kamu hayal gücünü genişletmeyi hedefliyor.
Zor kelimeler
- gecekondu — şehir dışında izinsiz yapılan basit ev yerleşimigecekonduda
- kırsal — kent dışındaki köy ve tarım bölgeleri
- aidiyet — bir yere veya gruba ait hissetme durumu
- denetim — bir etkinlik veya davranışın kontrol edilmesidenetimi
- metafor — bir şeyi başka bir şeyle anlatma benzetmesimetaforunu
- teyit etmek — bir bilginin doğru olduğunu kanıtlamakteyit etti
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Filmin annesinin önce sessizce destek olup sonra Anand ile Balya için alan açması size ne anlatıyor? Gerçek hayattan bir örnekle açıklayın.
- Mahkemenin queer hayatların gerçekliğini teyit etmesi yasal değişiklik olmadan toplumda ne gibi etkiler yaratabilir? Kısa nedenlerle tartışın.
- Uluslararası bir ödülün (örneğin Sundance) filmin Hindistan’daki kabulünü nasıl etkileyebileceğini düşünüyorsunuz? Olumlu ve olumsuz noktalar verin.
