Fobiler, belirli nesnelere veya durumlara karşı yoğun ve irrasyonel korkulardır. Metin örnek olarak örümcek korkusunu (araknofobi), kapalı alan korkusunu (klastrofobi) ve sıçan korkusunu (musofobi) veriyor. Bu tür korkular iş ve özel yaşamı etkileyebilir; bazı kişiler mesleklerini veya günlük etkinliklerini sınırlamak zorunda kalıyor.
Yazıda Alfred Hitchcock’un Vertigo filmi örnek olarak kullanılıyor. Filmde John “Scottie” Ferguson adlı karakterin yükseklik korkusu, onun polis memuru olarak görevinden emekli olmasına ve duygusal çalkantılara yol açıyor; bu durum olayların seyrini değiştiriyor. Ayrıca metin, fobilerin görece yaygın olduğunu ve ABD nüfusunun yüzde 13’üne kadar bir kesimi etkileyebileceğini belirtiyor.
Uzman olarak Jill Ehrenreich-May’den söz ediliyor; kendisi University of Miami’de psikoloji profesörü ve ilgili bir tedavi programının direktörü. Ancak metin tedavi adımlarını ayrıntılı şekilde sunmuyor.
Zor kelimeler
- fobi — belirli nesnelere veya durumlara karşı aşırı korkuFobiler
- irrasyonel — mantığa veya gerçeklere dayanmayan düşünce veya korku
- sınırlamak — bir şeyi veya davranışı kısıtlamak, azaltmak
- emekli olmak — bir işi bırakıp çalışmayı sona erdirmekemekli olmasına
- yaygın — çok kişi veya yerde sık görülen durum
- psikoloji — insan davranışı ve zihinsel süreçleri inceleyen bilim
- tedavi — hastalık veya sorun için uygulanan iyileştirme süreci
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Fobiler iş veya özel hayatı nasıl etkiler? Bir örnek veriniz.
- Vertigo filmindeki Scottie örneği hakkında ne düşünüyorsunuz? Gerçek hayatta benzer bir durum görebilir miyiz?
- Eğer bir arkadaşınız fobisi yüzünden günlük yaşamı sınırlıyorsa, ona nasıl yardımcı olurdunuz?
İlgili makaleler
Yenidoğanlarda antibiyotiklerin bağışıklık ve akciğer etkisi
Araştırma, yenidoğan dönemde verilen antibiyotiklerin bağırsak bakterilerini değiştirip akciğerlerdeki bağışıklık hücrelerinin programlanmasını etkilediğini gösteriyor. Benzer değişiklikler hem farelerde hem de insan akciğer hücrelerinde bulundu.
Yapay zekâ kişilik ve duyguları tahmin edebiliyor
Yeni bir çalışma, ChatGPT, Claude ve LLaMa gibi yapay zekâ modellerinin günlük kayıtları okuyarak kişilik, davranış ve duyguları insanların değerlendirmeleri kadar doğru tahmin edebildiğini gösteriyor. Bulgular Nature Human Behavior'da yayımlandı.
