Hindistan mahkemelerinde yapay zekâ ve dijital dönüşüm ^{CEFR B2}

Mahkemeler dijital araçları tutanak, araştırma ve çeviri için kullanıyor ve hükümet e-Courts projesinin Faz III'üyle bu süreci hızlandırıyor. Faz III, makine öğrenimi ve dil teknolojilerinin yargı verilerine uygulanmasına odaklanıyor. Önemli bir yenilik olan SUPACE hâkimlere olguları tespit etmede, emsal önermede ve taslak hazırlamada yardım ediyor; bu platform karar almıyor. Dil araçları arasında Yüksek Mahkemenin geliştirdiği SUVAS da var ve bazı yüksek mahkemeler yerel dillerden İngilizceye çeviri araçlarını deniyor.

Otomatik konuşma dökümü anayasa davalarında 2023'ten bu yana neredeyse gerçek zamanlı, aranabilir metin üretiyor. Kerala Yüksek Mahkemesi 1 Kasım 2025'ten itibaren alt dereceli mahkemelerde tanık ifadelerini kaydetmek için YZ destekli Adalat.AI kullanımını emretti; bu aracı Harvard ve MIT ile araştırma bağlantıları olan bir start-up geliştirdi. Kerala kararı, sistem başarısız olursa hâkimlerin Yüksek Mahkeme Bilgi Teknolojileri Müdürlüğü tarafından incelenmiş alternatif platformları kullanmasına izin veriyor.

Yetkililer YZ'nin insan hatasını azaltabileceğini, e-dosyalama hatalarını yakalayabileceğini ve duruşmaları kısaltabileceğini söylüyor; destekçiler uzak ilçelerde adalete erişimi iyileştirebileceğini savunuyor. Ancak hukukçular risklere dikkat çekiyor: Delhi Yüksek Mahkemesi 2023'te ChatGPT'ye dayalı iddiaları reddetti ve bazı başvurularda var olmayan davalar ile yanlış aktarımlar bulundu.

Endişeler arasında modellerin şeffaf olmaması, eğitim verisindeki kast, cinsiyet, sınıf veya din önyargıları ve YZ'nin ayrımcılığı güçlendirme tehlikesi yer alıyor. Mahkeme kayıtları hassas kişisel veriler içerdiği için yönergeler bu tür materyallerin genel bulut araçlarına yüklenmesini teşvik etmiyor ve Digital Personal Data Protection Act, 2023 otomatik işleme için uygulanıyor. Mahkeme politikaları ortayı bulmaya çalışıyor; Kerala'nın politikası YZ'yi idari araç sayıyor, üretken YZ'nin karar taslakları hazırlamasını veya sonuç tahmin etmesini yasaklıyor ve gizli bilgilerin yüklenmesini gerektiren dış platformları yasaklıyor. Yüksek Mahkeme bir YZ Komitesi kurdu ve IIT Madras gibi kurumlarla çalışıyor. Uzmanlar önyargı denetimleri, YZ kullanıldığında zorunlu açıklamalar, daha iyi altyapı, hâkim eğitimi ve davacıların itiraz yolları olmasını öneriyor; hâkimler ise insanları karar yetkisinde tutmayı ve YZ'yi yardımcı olarak görmeyi amaçlıyor.