Araştırmacılar, bakterileri hedefleyen fajların DNA’sını tamamen sentetik yollarla inşa etmenin yeni bir yolunu geliştirdi. Çalışma, iki doğal Mycobacterium fajının dizilimleri temel alınarak sentetik genomların modellenmesini ve bu genomlarda tek tek genlerin eklenip çıkarılmasını mümkün kılıyor. Bulgular Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlandı.
Teknik zorluklardan biri bazı fajların yüksek G ve C içeriğidir; bu fajlarda G ve C oranı yaklaşık 65% düzeyindedir ve kimyasal yapıları geleneksel sentez yöntemleri için sorun yaratır. E. Coli gibi daha dengeli baz oranlarına sahip genomlar ise daha kolay düzenlenebilmektedir. Bu sorunu aşmak için University of Pittsburgh’dan Graham Hatfull, New England Biolabs’den Greg Lohman ve Ansa Biotech ortak çalıştı; makalenin birinci yazarı Hatfull’un laboratuvarındaki araştırma görevlisi Ching-Chung Ko’dur.
Ekip, doğal fajlarla genetik olarak aynı kimyasal DNA’yı üretti. Bunlardan biri BPs adlı 40,000 baz çifti uzunluğunda ve klinikte genellikle kistik fibrozlu kişilerde enfekte olan bir bakteriyi tedavi etmek için kullanılıyor; diğeri Bxb1 olup 50,000 baz çifti uzunluğundadır. Araştırmacılar her bir genomu 12 bölüm halinde inşa etti ve bu parçaları bir hücreye yerleştirince hücre yeni genomdaki talimatları izleyerek fonksiyonel fajlar üretti.
Hatfull laboratuvarı topraktan, göletlerden ve çürüyen meyvelerden toplanmış 28,000 phage örneği saklıyor ve ayrıca yaklaşık 5,500 phage genomu içeren bir kütüphane bulunuyor. Klinik uzmanlar hasta örnekleri gönderdiğinde araştırmacılar uygun faji deneyim, genom kütüphanesi ve petri kapları kullanarak arıyor. Sentetik genomlar bu süreci hızlandırabilir, fiziksel örnek saklama ihtiyacını azaltabilir ve belirli genleri kaldırıp değiştirmenin fajların işleyişi üzerindeki etkilerini hızlıca gözlemlemeyi sağlayabilir; bu da tasarlanmış fajların daha geniş klinik uygulamalarını mümkün kılabilir.
Zor kelimeler
- faj — bir bakteriyi enfekte eden virüs türüfajların, fajlarda, fajlarla, fajının
- sentetik — insan yapımı ve laboratuvarda üretilmiş
- genom — bir organizmanın tüm genetik bilgisigenomların, genomlar, genomu, genomdaki
- dizilim — DNA veya genlerin sıralanma biçimidizilimleri
- baz çifti — DNA'da iki nükleotidin eşleşmesi
- baz oranı — DNA'daki farklı bazların oranıbaz oranlarına
- kütüphane — çok sayıda genom örneğinin toplandığı kaynak
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Sentetik genomların fiziksel örnek saklama ihtiyacını azaltmasının laboratuvar çalışmaları için anlamı ne olabilir?
- Fajların bazı genlerini kaldırıp değiştirmenin olası fayda ve riskleri nelerdir?
- Bu yöntemin klinikte daha geniş kullanımı için hangi ek çalışmalar veya güvenlik önlemleri gerektiğini düşünüyorsunuz?
İlgili makaleler
Omurilik yaralanmasında hücre nakli kalp sağlığını iyileştirebilir
Araştırmacılar sıçan modelinde omurilik yaralanmasından sonra olgunlaşmamış sinir hücreleri naklederek dolaşım üzerinde sinir kontrolünü kısmen geri getirdi. Nakil dinlenme kan basıncını dengeledi ve ortalama kalp atış hızını azalttı.
Termit dışkısındaki mikroplar pelet yaşını gösteriyor
University of California, Riverside araştırması, termit peletlerindeki mikroorganizma DNA’sını kullanarak taze ve eski peletleri ayırt etmeyi gösteriyor. Bu yöntem, istilanın hızla tespit edilmesini sağlayacak pratik teste dönüşebilir.