Psilosibin ve benzeri psikedelikler, ruh sağlığı ve bağımlılık tedavilerinde umut verici bulunduğu için yoğun biçimde araştırılıyor. Klinik ve fonksiyonel görüntüleme çalışmalarına göre bu ilaçlar beyin ağlarının etkinlik paternlerini yeniden düzenleyebiliyor. Ancak birçok beyin taraması nöronal aktiviteyi kan akışı ve oksijen düzeyi üzerinden dolaylı olarak ölçüyor.
Washington University in St. Louis’ten bir ekip, serotonine etki eden bir psikedelik ilacı farelere uyguladı. Araştırmada ilaç sonrası nöron ateşlenmesi ile kan akışı arasındaki tipik ilişki bozuldu; yani kan akışı artık nöron etkinliğini eskisi gibi yansıtmadı. Araştırmacılar daha sonra belirli bir serotonin reseptörünü engelleyen ikinci bir ilaç verdi ve olağandışı kan akışı etkileri kayboldu. Ayrıca psilosibin uygulanan farelerde ve daha önce yapılmış insan fMRI verilerinin yeniden analizinde benzer değişiklikler bulundu.
Bu bulgular, psikedelik kullanan kişilerde kan akışı temelli nörogörüntülemenin sonuçlarını yorumlarken dikkatli olunması gerektiğine işaret ediyor. Psilosibin şu anda PTSD, tedaviye dirençli depresyon, madde bağımlılığı ve inme gibi durumlar için daha fazla araştırılıyor; bu nedenle nörovasküler etkilerin daha iyi anlaşılması önemli.
Zor kelimeler
- psilosibin — Bazı mantarlarda bulunan psikolojik etki yapan madde
- psikedelik — Bilinç ve algıyı değiştiren uyuşturucu türüpsikedelikler
- fonksiyonel görüntüleme — Beyin etkinliğini ölçmek için görüntü alma yöntemi
- nöron — Sinir sisteminde elektriksel sinyal ileten hücre
- kan akışı — Damarlar içinde kanın hareket etmesi
- reseptör — Hücre yüzeyinde sinyal alan protein veya yapılarreseptörünü
- nörovasküler — Beyin damarlarıyla ilgili olan veya onlarla bağlantılı
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu bulgular klinik çalışmaların sonuçlarını nasıl etkileyebilir? Kısa açıklayın.
- Araştırmacılar insan çalışmalarında kan akışı verilerini kullanırken ne yapmalıdır?
- Psilosibin veya benzeri tedavilerin kullanımına siz sıcak bakar mısınız? Kısa nedenlerle yazın.
İlgili makaleler
GA1CAR: Fab ile kontrol edilebilen modüler CAR‑T hücreleri
Araştırmacılar, hedeflemeyi saldırı mekanizmasından ayıran GA1CAR adında modüler bir CAR‑T sistemi geliştirdi. Kısa ömürlü Fab parçalarıyla hücrelerin etkinliği kontrol ediliyor ve farklı tümör hedeflerine yönlendirilebiliyor; hayvan modellerinde olumlu sonuçlar görüldü.
Hayvansal kaplama olmadan beyne benzer doku yetiştirme
Bilim insanları hayvansal kaplama kullanmadan beyne benzeyen, gözenekli bir iskelet üzerinde işlevsel doku yetiştirdi. Yöntem UC Riverside liderliğinde geliştirildi ve ilaç testleri ile nörolojik hastalık çalışmalarına olanak tanıyor.
Kalp krizi sonrası iyileşmeye yardımcı tek doz enjeksiyon
Araştırmacılar, kalp krizi sonrası kalbin iyileşmesine yardımcı olabilecek ve haftalarca etkili olabilen tek doz bir enjeksiyon geliştirdi. Tedavi, kas hücrelerini ANP hormonu üretmeye yönlendiriyor ve kalbi desteklemeyi amaçlıyor.