Georgia Tech’ten Bolei Deng ve doktora öğrencisi Xinyi Yang, elektronik ya da yazılım olmadan davranış gösteren özdeş parçacıklar tasarladı. Çalışma Advanced Intelligent Systems kapağında yayımlandı. Her parçacığın etrafında esnek kollardan oluşan bir düzenleme var; iki parçacık karşılaştığında kollar bükülüyor ve kenetleniyor.
Kenetlenme sırasında sıkıştırılmış bir yay benzeri gerilim depolanıyor. Dışarıdan verilen bir titreşim bu gerilimi serbest bırakıyor; kollar açıldığında parçacıklar birbirini itiyor ve sürü yayılarak yeniden düzenleniyor. Kolların eğriliği veya sertliği değiştiğinde serbest bırakma zamanlaması ve parçacıkların yayılma mesafesi de değişiyor.
Araştırmacılar, etkileşimlerin sırasının merkezi bir denetleyici yerine parçaların fiziksel bağlantılarıyla belirlendiğini vurguluyor. Parçacıklar insan kılından büyük ölçeklere kadar üretilebilir; küçük olanlar ultrason ile aktive edilebilir. Bu yaklaşım, kanser ilaçlarını ulaşılması zor tümörlere taşımak veya damarları haritalamak gibi tıbbi uygulamalar ile uzay ortamında elektroniklerin çalışamadığı durumlar için uygundur.
Zor kelimeler
- özdeş — birbirine tamamen benzeyen veya aynı özellikte
- parçacık — çok küçük, ayrı bir madde veya nesne parçasıparçacıklar, parçacığın
- kenetlenmek — iki şeyin birbirine bağlı şekilde tutunmasıkenetleniyor
- gerilim — bir malzemede biriken sıkışma veya enerji
- titreşim — hızlı ve küçük ileri geri hareket
- denetleyici — sistemi veya süreci kontrol eden kişi veya cihaz
- yaklaşım — bir sorunu çözme veya çalışmaya yöntem
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu parçacıkların kanser ilaçlarını tümörlere taşımakta kullanılması hakkında ne düşünüyorsunuz? Hangi avantajları ve zorlukları olabilir?
- Elektroniğin çalışmadığı uzay ortamında böyle bir mekanizmanın nasıl fayda sağlayabileceğini kısaca açıklayın.
- Parçacıkların fiziksel bağlantılarıyla etkileşim sırasını kontrol etmenin pratik yolları neler olabilir, sizce hangi yöntemler denenebilir?
İlgili makaleler
Mercan resiflerinde yeni bakteriler ve moleküller
2016–2018 Tara Pacific seferi Pasifik mercan resiflerinden on binlerce örnek topladı. Araştırmacılar binlerce mikrobiyal genom yeniden yapılandırdı ve yeni bakteriler ile tıp ve sanayi için kullanılabilecek moleküller keşfetti; resiflerin korunması vurgulandı.
Yale: Epiregulin ve EGFR-STAT1 yolları fibrozda umut veriyor
Yale Tıp Fakültesi araştırmacıları, epireguline yönelik insan monoklonal antikor ve EGFR-STAT1 yolunu ilişkilendiren bulgular bildirdi. Çalışmalar epiregulinin bloklanmasının fibroz belirteçlerini azalttığını ve yeni tedavi yolları önerdiğini gösteriyor.
