Pankreas kanseri genellikle geç evrede fark edildiği ve tedavisi zor olduğu için acil bir sağlık sorunu olarak görülüyor; Wilmot Cancer Institute'den Darren Carpizo yeni çalışmanın lideri olarak beş yıllık sağkalım oranının yalnızca %13 olduğunu hatırlatıyor. University of Rochester Medicine'den araştırmacılar bulgularını Developmental Cell dergisinde yayımladı ve pankreas tümör hücrelerinin bağışıklıktan kaçış mekanizmalarını inceledi.
Araştırma ekibi Dec2 adlı genin, tümör hücreleri yüzeyindeki belirli bir molekülü düzenleyerek öldürücü T hücrelerinin tümör hücrelerini tanımasını ve yok etmesini engellediğini saptadı. Laboratuvar deneylerinde Dec2 işlevi ortadan kaldırıldığında bağışıklık hücreleri kanser hücrelerini bulup saldırabiliyordu. Ayrıca Dec2'nin ekspresyonunda gün içinde dalgalanmalar görüldü; genin sirkadiyen ritmi, günün zamanına bağlı olarak T hücrelerinin öldürme etkinliğini değiştirdi.
Bu sonuçlar, immünoterapi ilaçlarının veya aşıların etkinliğini artırmak için iki olası yolu gündeme getiriyor:
- Dec2'yi hedeflemek veya etkisini azaltmak,
- tedavi zamanlamasını sirkadiyen ritme göre ayarlamak,
- ve fare modeli gibi insanı yansıtan deneysel sistemlerde bu yaklaşımları test etmek.
Memorial Sloan Kettering'de yapılan küçük bir denemede deneysel mRNA aşısı 16 hastada uygulandı; 8 hasta bağışıklık yanıtı geliştirdi ve birkaç yıl hayatta kaldı. Araştırma, tümör mikroçevresini incelemeye olanak veren bir fare modeliyle yapıldı ve çalışma Wilmot ile National Cancer Institute tarafından verilen bir pilot hibe ile desteklendi. Ancak bu fikirlerin klinik teste ne kadar çabuk taşınabileceği hâlâ net değil.
Zor kelimeler
- sirkadiyen — gün içinde tekrar eden biyolojik ritimsirkadiyen ritmi
- ekspresyon — bir genin üretim ya da etkinleşme süreciekspresyonunda
- immünoterapi — bağışıklık sistemini kullanan kanser tedavisiimmünoterapi ilaçlarının
- bağışıklıktan kaçış — kanser hücrelerinin bağışıklık tanımasından kaçması
- tümör mikroçevresi — tümörü çevreleyen hücre ve doku ortamıtümör mikroçevresini
- pilot hibe — başlangıç aşaması için verilen küçük destek
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Sirkadiyen ritmin tedavi zamanlamasını ayarlamak için kullanılması hangi pratik zorlukları ve avantajları getirebilir?
- Fare modellerinde bulunan bulgular insanlara uygulanmadan önce hangi ek çalışmaların yapılması gerektiğini düşünüyorsunuz?
- Bağışıklıktan kaçışı hedef alan tedaviler geliştirirken karşılaşılabilecek etik veya güvenlik endişeleri nelerdir?
İlgili makaleler
Spermde gizli bir RNA “yaşlanma saati” bulundu
Utah Üniversitesi araştırmacıları, insan sperminde yaşa bağlı değişen bir RNA paterni buldu. Çalışma fare ve insan verilerinde tutarlı bir değişim, embriyo hücrelerinde işlevsel etkiler ve gelecekte hedeflenebilecek enzimleri gösteriyor.
Yapay zekâ melanomu tespit etmek için test ediliyor
University of Missouri araştırmacıları, 400.000 görüntüyle yapay zekânın melanomu tanıyıp şüpheli vakaları hızla belirlemesini test etti. Sistem uzmanların yerine geçmek için değil, doktorlara karar desteği sağlamak için tasarlandı.