Perus Projesi 16 Nisan 2025'te, Perus mezarlığındaki toplu mezardan çıkarılan bir kurbanın on yıllardır süren kimliğinin düzeltilmiş olduğunu açıkladı. İlk tanımlama 1991'de yapılmış ve kemikler gömülmüştü; ancak yeni analizler o tanımın hatalı olduğunu ortaya koydu.
Proje İnsan Hakları ve Vatandaşlık Bakanlığı, São Paulo Federal Üniversitesi (Unifesp) ve São Paulo Belediyesi ortaklığında yürütüldü. Adli Antropoloji ve Arkeoloji Merkezi (CAAF/Unifesp) ile Siyasi Cepler ve Kayıplar Komisyonu (CEMDP) koordinasyon rolü üstlendi. Kalıntılara üç farklı analiz uygulandı; bunların içinde birinci derece akrabalarla DNA karşılaştırması da vardı.
Profesör Edson Teles yeni kimliklendirme çalışmasını yönetti. Perus mezarlığından toplam 1.092 kemik bulundu ve uzmanlar en az 42 siyasi kaybın orada gömülü olduğunu tahmin ediyor. Federal savcı Eugeania Augusta Gonzaga 34 aileden genetik veri topladı; karşılaştırma işi yaklaşık yüzde 80 tamamlandı. Yeni testler belirli kemiklerle Casemiro ailesi arasında yüzde 100 genetik uyum saptadı. Önceki tanımlama, DNA testleri olmadan bir fotoğrafın kafatası üzerine bindirilmesine dayanıyordu.
Proje ayrıca 1972'de Congonhas havaalanındaki bir gasp sırasında ölen ve 31 yaşında olduğu bildirilen Grenaldo de Jesus da Silva'yı da tespit etti. Bu sonuçlarla Perus kalıntıları arasında resmen tanımlanan siyasi militan sayısı altıya ulaştı. Belgeler, her iki erkeğin ölüm kayıtlarının adli tıp departmanında sahte düzenlendiğini ve kimliksiz gömüldüklerini gösteriyor; ayrıca devlet ajanlarınca öldürüldüklerine dair kanıtlar bulundu. Yetkililer ilk hatanın ihmalkârlıktan ziyade teknik sınırlamalardan kaynaklandığını belirtti ve aileler bilgilendirildi.
Zor kelimeler
- toplu mezar — aynı yerde çok sayıda cesedin gömülü olduğu yertoplu mezardan
- kimliklendirme — bir kişinin kimliğini belirleme veya doğrulama süreci
- kalıntı — eski veya ölü kişiye ait kalan kemik veya parçalarKalıntılara
- adli antropoloji — ölü kalıntılarını insan kimliği için inceleyen bilim
- genetik uyum — iki kişinin DNA'sının birbirine uygunluğu
- ihmalkârlık — görevi dikkatle yapmama veya ilgisizlik haliihmalkârlıktan
- siyasi kayıp — siyasal nedenlerle kaybolmuş veya öldüğü düşünülen kişisiyasi kaybın
- DNA karşılaştırması — genetik verileri eşleştirme işlemi
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Ailelerin genetik verilerinin toplanması bu tür olaylarda hangi etik sorunları ve faydaları doğurur? Örnek verin.
- Fotoğraf temelli eski tanımlamalar yeni DNA testleriyle değiştiğinde aileler için ne gibi sonuçlar ortaya çıkar?
- Yetkililerin hatayı "teknik sınırlamalar" olarak nitelendirmesi size nasıl görünüyor? Sizce hangi adımlar atılmalı?
İlgili makaleler
São Paulo çevresindeki Romanilerin tanınma ve hizmet mücadelesi
Resmi tahminler Romani nüfusunu 800,000 ile bir milyon arasında gösteriyor; ancak liderler sayının daha yüksek olduğunu söylüyor. Metin, Greater São Paulo kenar mahallelerindeki Romanilerin tanınma, hizmet erişimi ve sel gibi zorluklarını anlatıyor.
Sürgünde Lucas: Saite ile ruh sağlığına odaklanma
Exile Hub, Şubat 2021 darbesi sonrası sürgündeki gazetecileri ve insan hakları savunucularını destekliyor. Lucas ise Ekim 2022'de Saite adlı YouTube kanalını kurdu; kanal ruh sağlığı farkındalığına odaklanıyor ve neredeyse 9.000 aboneye ulaştı.