Aşkabat: Beyaz mermerli başkentin iki yüzü ^{CEFR B2}

Aşkabat, beyaz mermer kaplı binaları ve altın heykelleriyle öne çıkan gösterişli bir başkent. 2013'te Guinness World Records kentin mermer kaplama yoğunluğunu kaydetti: binlerce yapı geniş mermer yüzeylerle kaplandı. Serdar Berdimuhamedov yönetimi, bu "Beyaz Şehir" estetiğini güç ve istikrarı görsel olarak iletmek için kullandı; kentsel dönüşümün maliyeti yaklaşık 14 milyar USD olarak verildi ve harcamalar doğal gaz gelirleriyle karşılandı. Türkmenistan rezervleri "Mavi Altın" diye anılıyor ve rezervler dünya sıralamasında yüksek bir yerde yer alıyor; devlet gelirinin yaklaşık yüzde 85'i enerji ihracatından geliyor ve alıcılar arasında Çin ile Rusya sayılıyor.

Devlet büyük anıtlar ve iddia edilen büyük projelere yatırım yaptı; bunlar arasında dünyanın en büyük kapalı dönme dolabı ve at biçimli stadyum gibi projeler yer alıyor. Anıtlara verilen önem, ilk devlet başkanının mirasını sürdürme ile bağlantılı. Resmî rakamlar sıkı kontrolü gösteriyor: devlet seçimlerde neredeyse yüzde 99 oy aldığını iddia ediyor; işsizlik tahmini olarak yüksek seviyelerde.

Başkentteki gösterişli çeşme ve parkların arkasında ciddi hidrolik ve insani sorunlar var. Amu Derya Nehri iklim değişikliği ve bölgesel kötü yönetim nedeniyle çekiliyor; kırsalda su kaynakları daralırken başkent dekoratif alanlara su ayırıyor. Türkmenistan gıdalarının yaklaşık yüzde 60'ını ithal ediyor, birçok aile gelirinin yüzde 70 ila 80'ini temel gıdaya harcıyor ve günlük ekmek kuyrukları bildiriliyor. Devlet bazı sübvansiyon programlarını kapatma planları yapıyor; binlerce kamu çalışanı, öğretmen ve doktorlar dahil, pamuk toplama için tarlalara gönderiliyor.

1991'den beri bilgi ve hareket sıkı şekilde kontrol ediliyor: KNB dijital etkinlikleri izliyor ve VPN kullanımı cezalandırılabiliyor. Yabancı yayınlar ve kütüphaneler kapatıldı, devlet materyalleriyle değiştirildi. "Hayatta Olduklarını Kanıtla!" kampanyası 120'yi aşkın zorla kaybı belgeledi; aralarında Boris Shikhmuradov ve Ogulsapar Muradova var, Muradova geri döndüğünde cesedinde işkence izleri bulundu. Tutuklular Ovadan-Depe gibi hapishanelerde tecrit ve açlığa maruz kalıyor. Uluslararası gözlemciler başkenti parlatılmış bir cephe olarak nitelendiriyor; bu cephe derin kıtlıkları ve özgürlükler üzerindeki ağır sınırlamaları gizliyor ve özgürlük puanı 1 üzerinden 100 olarak yansıtılıyor, mevcut uygulamaların sonuçlarıyla ilgili belirsizlik sürüyor.