Araştırma Virginia Tech Hayvan Bilimleri Okulu'ndan Doçent Samer El‑Kadi liderliğindeki ekip tarafından yapıldı ve American Journal of Physiology‑Endocrinology and Metabolism dergisinde yayımlandı. Çalışma, erken gelişim sırasında karaciğer etkilerini incelemek için yenidoğan domuz modelini kullandı çünkü bu modelin sindirim ve yağ metabolizması insan bebeklerine benziyor.
Ekip doğan domuzlara yalnızca yağ türü farklı olan iki basitleştirilmiş mama verdi; biri çoğunlukla hindistancevizi yağından gelen orta zincirli yağ asitleri, diğeri ise dişi domuz sütünü andıran hayvansal uzun zincirli yağ asitleri içeriyordu. Her iki grup aynı kalori ve proteşi aldı. Orta zincirli yağ içeren mamayı alanlarda karaciğerde yağ daha hızlı birikti; yedi gün içinde yağ birikimi başladı ve yaklaşık iki hafta içinde basit steatoz inflamatuar bir forma ilerledi.
Araştırmacılar ayrıca erken yaşamda steatoz karaciğer hastalığının yetişkinlerden farklı geliştiğini buldu. Yetişkinlerde genellikle yağ karaciğerde yağ yakımının yavaşlamasıyla birikirken, bu çalışmadaki gelişen karaciğerde yağ, yağ yakım yolları artarken bile birikti. Ekip, hem yağ yapım hem de yağ yakım yollarının aynı anda aktive olduğunu gözlemledi; buna rağmen bu tepkiler yağ birikimini engellemedi. El‑Kadi, anne sütünü ‘‘altın standart’’ olarak nitelendirip, emzirmenin mümkün olmadığı durumlarda mamanın kritik bir alternatif olduğunu vurguladı.
Zor kelimeler
- yenidoğan — doğumdan kısa süre sonra olan bebek
- orta zincirli — Karbon zinciri kısa ile uzun arasında olan yağlarorta zincirli yağ asitleri
- steatoz — Karaciğerde genellikle yağ birikmesi durumu
- inflamatuar — İltihap ile ilgili veya iltihap yapan
- metabolizma — Canlıdaki enerji ve madde işlemlerimetabolizması
- emzirme — Bebeğe anne sütü verme eylemiemzirmenin
- hayvansal — Hayvandan elde edilen veya hayvana ait olan
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu araştırmanın bulguları anne sütü ve mama seçimi hakkında sizin düşüncelerinizi nasıl etkiler? Açıklayınız.
- Domuz modelinde elde edilen sonuçlar insan bebeklerine ne ölçüde uygulanabilir sizce? Kısa nedenler veriniz.
- Erken yaşamda karaciğerde yağ birikimini önlemek için hangi basit önlemler alınabilir? İki veya üç öneri yazınız.
İlgili makaleler
V. cholerae’nin flagellalarının moleküler yapısı çözüldü
Yale araştırmacıları canlı Vibrio cholerae içindeki flagellaların moleküler yapısını ortaya koydu. Görüntüler hidrofobik olmayan bir kılıf ve dört protein düzeni gösterdi; bu yapı bakterinin hareketini ve enfeksiyonunu etkileyebilir.
C vitamini potasyum perkloratın üreme zararını azaltabilir
Bir çalışma, potasyum perkloratın sperm üretimini ve doğurganlığı olumsuz etkilediğini; medaka balığı modelinde C vitamininin bu zararı azalttığını gösteriyor. İnsanlara etkisini anlamak için daha fazla araştırma gerektiği vurgulanıyor.
Texas A&M'den enjekte edilebilir kanama durdurucu pansumanlar
Texas A&M araştırmacıları, enjekte edilebilen hemostatik pansumanlar geliştiriyor. Yeni malzemeler kanamayı büyük oranda azaltıyor ve pıhtılaşma süresini kısaltıyor; iki taşıyıcı tasarım parçacıkları yara yerinde tutmayı hedefliyor.