ETH Zürih'te moleküler farmakoloji profesörü Ursula Quitterer liderliğindeki ekip, fare modellerinde tipik Alzheimer belirtilerini yavaşlatan bir aktif bileşik geliştirdi. Çalışmanın sonuçları Cell Reports Medicine dergisinde yayımlandı. Araştırma neredeyse 20 yıl önce başladı ve ekip insan beyin doku örnekleri de kullandı.
Araştırmacılar GRK2 adlı enzime odaklandı ve hücrelerde iki form tespit etti: işlevsel bir form ve metabolizma sonucu inaktive olmuş bir form. İnaktive GRK2 demanslı insan dokusunda ve fare modelinde büyük miktarda bulundu. Bu form agregatlar oluşturarak mitokondri gözeneklerini tıkıyor, hücre enerjisini azaltıyor ve hücresel stresi artırıyordu.
Ekip Compound 10 adlı bileşiği geliştirdi ve bunu hücre kültürlerinde ile farelerde test etti. Bileşik GRK2 agregasyonunu önledi, mitokondri fonksiyonunu iyileştirdi, amiloid beta birikimini azalttı ve sinir hücrelerini koruyup daha uzun yaşamasına yardımcı oldu. Araştırmacılar bir patent başvurusu yaptı ve şimdi bileşiği ticarileştirecek firma arıyor.
Zor kelimeler
- farmakoloji — ilaçların etkisini ve kullanımını inceleyen bilim
- enzim — vücutta kimyasal reaksiyonları hızlandıran proteinenzime
- inaktive — etkinliği azalmış veya durdurulmuş durumda olan
- agregasyon — küçük parçaların birleşip büyük yapı oluşturmasıagregasyonunu
- mitokondri — hücrede enerji üreten küçük organel
- bileşik — iki veya daha fazla elementten oluşan maddebileşiği
- amiloid beta — beyinde toplanabilen zararlı protein parçası
- ticarileştirmek — bir ürünü piyasada satılır hale getirmekticarileştirecek
İpucu: Türkçe metni okurken veya ses kaydını dinlerken, vurgulanan kelimelerin üzerine gel, odaklan ya da dokun; anında kısa tanımlar görünür.
Tartışma soruları
- Bu bileşiğin insanlar üzerinde denenmesi ne gibi zorluklar doğurabilir?
- Bir firma ile ticarileştirmek araştırma sürecini nasıl etkileyebilir?
- Araştırmacıların insan beyin doku örnekleri kullanması neden önemlidir?
İlgili makaleler
Nöronların ağrı iletme şeklinde yeni enzim yolu
Araştırmacılar, etkin nöronların dışarıya VLK adlı bir enzim saldığını ve bunun yakın hücrelerin ağrı sinyali iletme biçimini değiştirdiğini gösterdi. Fare deneylerinde VLK çıkarılınca ameliyat sonrası ağrı görünmedi, eklendiğinde ağrı arttı.
Buğday lifi farelerde bağırsak iltihabını azalttı
Araştırmalar, buğday lifi verilen farelerin bağırsak iltihabına karşı korunduğunu gösterdi. Bulgular, bağırsak bakterilerinin lifleri metabolize edip polifenoller gibi iltihap karşıtı maddeler ürettiğini ve bunun koruyucu olduğunu belirtiyor.
One Health Clinic: Evcil Hayvan Bakımı İnsanları Sağlığa Yönlendiriyor
Araştırma, One Health Clinic Seattle’de evsiz gençlerin evcil hayvanlarına veterinerlik hizmeti sunulmasının, bu kişilerin kendileri için tıbbi bakım alma olasılığını artırdığını gösterdi. Çalışma 2019–2022 klinik kayıtlarını inceledi.