Dementie neemt in Afrika toe nu de bevolkingen verouderen, wat volgens Alzheimer’s Disease International en WHO een groeiende volksgezondheidsuitdaging vormt. In Sub-Sahara Afrika leefden in 2015 meer dan twee miljoen mensen met dementie; tegen 2050 wordt verwacht dat dat aantal zal stijgen tot bijna acht miljoen. Wereldwijd leven meer dan 55 miljoen mensen met dementie en jaarlijks komen ongeveer 10 miljoen nieuwe gevallen bij, waarvan rond 60 procent in landen met lage en middeninkomens.
Op de conferentie Future of Dementia in Africa in Nairobi benadrukten wetenschappers genetisch onderzoek als sleutel om kennishiaten te dichten. George Vradenburg wees op het belang van Afrika’s microbioom, milieu-invloeden en zeer diverse genetica voor internationaal onderzoek. Een studie uit 2023 vond dat meer dan een derde van mensen van Afrikaanse afkomst een genetische risicofactor voor Parkinson draagt; onderzoekers hopen dat zulke bevindingen ook relevant zijn voor Alzheimer en andere dementievormen.
Stigma en misverstanden blijven een probleem, omdat dementie soms wordt toegeschreven aan hekserij of het bovennatuurlijke. In Kenia werkten zorgmedewerkers samen met traditionele genezers, religieuze leiders en geestelijkheid; volgens David Ndetei leidde die dialoog er toe dat genezers nu patiënten doorverwijzen naar clinici. Nieuwe technologieën voor vroege opsporing worden getest, bijvoorbeeld een digitaal hulpmiddel in Mwanza, Tanzania dat spraakpatronen analyseert en vergelijkt met bloedbiomarkers. Het team kijkt naar 65 prioritaire kenmerken en wil na zes maanden tot een jaar een tweede ronde spraakgegevens verzamelen om veranderingen te koppelen aan bloedmarkers.
Experts benadrukken ook sociale en leefstijlaanpakken voor hersengezondheid. Razak Gyasi noemde in Ghana traditionele praktijken zoals massage, kruidenremedies en muziektherapie en stelde dat Afrika niet uitsluitend op westerse geneeskunde hoeft te vertrouwen. Veel sprekers riepen op tot samenwerking tussen onderzoekers, private sector en overheden en tot nationale dementieprogramma's; Vradenburg verwees naar HIV/AIDS-onderzoek als voorbeeld van door Afrika geleide ontdekkingen die vooruitgang versnelden.
Moeilijke woorden
- dementie — langdurig geheugenverlies en achteruitgang van hersenfunctiesdementievormen
- microbioom — alle micro-organismen die samen een ecosysteem vormen
- genetisch onderzoek — studie naar erfelijke eigenschappen en DNA
- verouderen — ouder worden op populatie- of individueel niveau
- spraakpatroon — typische manier waarop iemand spreekt of praatspraakpatronen
- bloedbiomarker — een stof in bloed die ziekte aangeeftbloedbiomarkers
- stigma — negatieve houding of vooroordeel tegenover mensen
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke voordelen en mogelijke risico's ziet u bij het gebruik van genetisch onderzoek voor dementie in Afrika?
- Hoe kan samenwerking tussen traditionele genezers en clinici de toegang tot zorg voor mensen met dementie verbeteren?
- Op welke manieren zouden digitale hulpmiddelen zoals spraakanalyse praktijkonderzoek en vroege opsporing kunnen veranderen?
Gerelateerde artikelen
MRI en AI meten vloeistofstromen in de hersenen
Onderzoekers combineren MRI en fysica-geïnformeerde kunstmatige intelligentie om de stroming van waterachtige vloeistof in de hersenen te meten. Ze vinden twee routes die stofwisselingsafval, onder meer amyloïde-bèta, kunnen vervoeren.
Gewone medicijnen kunnen werking van kankerimmunotherapie veranderen
Onderzoekers waarschuwen dat vrij verkrijgbare en voorgeschreven medicijnen de effectiviteit en bijwerkingen van kankerimmunotherapie kunnen beïnvloeden. Ze adviseren betere registratie van medicatie in klinische trials en nieuw onderzoek om de effecten te bevestigen.
AI helpt jongeren met seksuele gezondheid in Latijns-Amerika
Gezondheidsgroepen in Latijns-Amerika gebruiken kunstmatige intelligentie om seksuele en reproductieve gezondheidsinformatie te geven aan jongeren en gemarginaliseerde groepen. Projecten in Peru en Argentinië proberen taalbarrières, stigma en beperkte zorgaanbod te verminderen.
Hulpmiddel verlaagt partijdige vijandigheid in X-feed
Onderzoekers maakten een webextensie die vijandige politieke berichten in iemands X-feed lager of hoger zet zonder berichten te verwijderen of hulp van het platform. Een experiment met vrijwilligers liet zien dat minder negatieve content mensen warmer tegenover de andere partij maakte.
Mechanische kantelpunt verklaart snelle progressie van fibrose
Onderzoekers van Washington University en Tsinghua University ontdekten dat cellen plotseling overschakelen naar een zieke staat via een mechanisch kantelpunt. Collageenvezels en crosslinking bepalen wanneer cellen gezamenlijk fibrose veroorzaken.