Nieuw oraal middel tegen slapende ziekte ^{CEFR B2}

Slapende ziekte (menselijke Afrikaanse trypanosomiasis) is een dodelijke parasitaire infectie die wordt overgedragen door tsetsevliegen. Op het hoogtepunt werden rond 40.000 gevallen gemeld in 1998 en werd geschat dat meer dan 300.000 gevallen niet waren ontdekt. Dankzij aanhoudende bestrijdingsinspanningen daalde het aantal bevestigde gevallen tot minder dan 600 in 2024, maar veel besmettingen blijven achter in afgelegen en moeilijk bereikbare gebieden.

Het nieuwe orale middel Acoziborole Winthrop (acoziborole) is door Europese toezichthouders goedgekeurd en biedt een veel eenvoudiger behandelingsoptie. Het middel, ontwikkeld door Sanofi in samenwerking met DNDi, is getest in fase 2- en fase 3-studies in de Democratische Republiek Congo en Guinee; publicaties in The Lancet Infectious Diseases meldden succespercentages tot 96 procent na 18 maanden in zowel vroege als gevorderde stadia. Acoziborole wordt gegeven als één orale dosis van drie tabletten. Omdat het werkt in beide stadia, maakt het vaststellen van het ziekte­stadium met een lumbaalpunctie vaak overbodig en maakt het 'test-en-behandel'-benaderingen mogelijk waarbij diagnose en behandeling tijdens één bezoek kunnen plaatsvinden zonder specialistische apparatuur.

Oudere behandelingen, zoals het injecteerbare arsenica-derivaat Melarsoprol en latere regimens, vereisten meerdere doses, intraveneuze of intramusculaire injecties, ziekenhuisopname en herhaalde bezoeken. De Committee for Medicinal Products for Human Use van het Europees Geneesmiddelenbureau adviseerde op 27 februari goedkeuring. Acoziborole wordt aanbevolen voor volwassenen en adolescenten van ten minste 12 jaar en met een gewicht boven 40 kg; de pediatrische studie ACOZI-KIDS in DRC en Guinee onderzoekt gebruik bij kinderen van één tot 14 jaar.

Sanofi zal doses produceren en doneren aan de WHO om gratis behandeling te bieden, maar nationale goedkeuring in endemische landen blijft vereist. De DRC, die ongeveer twee derde van de gevallen in Sub-Sahara Afrika voor haar rekening neemt, is een cruciale eerste test. Deskundigen benadrukken dat toegang tot het middel gecombineerd moet worden met vectorcontrole en bewustwordingsacties in gemeenschappen om eliminatiedoelen te halen, inclusief inspanningen om de overdracht vóór 2030 te versnellen.