Ranken klimmen door zich om gastheren te wikkelen en zich vast te hechten. Dat helpt hen licht te bereiken, maar kan de gastheer schaden door zonlicht te blokkeren en de toevoer van water en voedingsstoffen te beperken. Daarom is begrip van dit gedrag belangrijk, omdat bomen en andere gastheren kooldioxide opslaan.
In een studie in New Phytologist bestudeerde een internationaal team gewone bonenranken. De onderzoekers richtten zich op drie processen: snelle lengtegroei, gerichte beweging en de vorming van gespecialiseerde contactcellen, genoemd G-fibers. Ze vergeleken normale ranken met planten die te veel brassinosteroïden produceren. Die aangepaste ranken groeiden snel maar zonder richting, wat de onderzoekers omschreven als "luiwige ranken".
Het team vond bovendien een genfamilie die bij het gedrag hoort en benoemde XTH5 als kandidaatgen. Genen zoals XTH5 helpen bij het herbouwen van celwanden, wat nodig is voor het omwikkelen en hechten.
Moeilijke woorden
- rank — dunne plantenvorm die zich om iets wikkeltranken
- gastheer — plant of organisme dat een andere ondersteuntgastheren
- brassinosteroïde — plantenhormoon dat de groei van planten regeltbrassinosteroïden
- contactcel — speciale cel die contact en hechting maaktcontactcellen
- XTH5 — naam van een gen betrokken bij celwandherstel
- opslaan — vastleggen of bewaren van een stof of energie
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Hoe zou het blokkeren van zonlicht door ranken de bomen in jouw omgeving kunnen beïnvloeden? Geef twee korte redenen.
- Welke maatregelen zou je voorstellen om te voorkomen dat ranken te veel schade aan gastheren veroorzaken?
- Vind je dat onderzoekers moeten onderzoeken genen zoals XTH5 om planten te verbeteren? Waarom wel of niet?
Gerelateerde artikelen
Vroege opsporing en nieuw onderzoek naar prostaatkanker in Afrika
Prostaatkanker neemt in Afrika toe en vaak wordt te laat ontdekt. Nieuw onderzoek vindt genetische risicofactoren bij mensen van Afrikaanse afkomst. Voorlichting, screening en lokale investering kunnen de overleving verbeteren.
Nieuwe AI-hulpmiddelen voor tuberculose getoond in Kopenhagen
Onderzoekers presenteerden op de Union World Conference on Lung Health (18-21 November) meerdere AI-hulpmiddelen voor opsporing en opvolging van tuberculose. De tools variëren van adem- en hoesttests tot kaarten en een röntgenhulpmiddel voor kinderen.
Gen Dec2 helpt alvleesklierkanker het immuunsysteem te ontwijken
Onderzoekers vonden dat het gen Dec2 kankercellen kan verbergen voor immuuncellen en dat Dec2 een dagritme heeft. Deze bevindingen kunnen immunotherapieën bij alvleesklierkanker verbeteren, maar klinische toepassing is nog onzeker.
