Wetenschappers van de Universiteit van Zürich presenteerden een nieuw numeriek kader dat de traditionele indeling van Uranus en Neptunus als ijsreuzen ter discussie stelt. Het onderzoek, dat gebruikmaakt van een combinatie van fysische en empirische benaderingen, start met een willekeurig dichtheidsprofiel van het planeetinterieur. Daarna berekenen de onderzoekers het bijbehorende zwaartekrachtsveld en leiden ze daaruit mogelijke samenstellingen af. Deze iteratieve methode levert interieuroplossingen op die zowel fysisch consistent als relatief onbevooroordeeld ('agnostisch') zijn.
De uitkomsten laten zien dat beide planeten mogelijk rotsrijk of waterrijk kunnen zijn en niet noodzakelijk door ijs gedomineerd worden. De modellen bevatten lagen met 'ionisch water' die magnetische dynamo's kunnen vormen en zo de meerdere polen van de waargenomen magnetische velden verklaren. Verder vinden de onderzoekers dat het magnetische veld van Uranus dieper ontspringt dan dat van Neptunus.
Belangrijke onzekerheden blijven bestaan omdat het gedrag van materialen bij de extreme drukken en temperaturen in het binnenste van planeten nog niet goed bekend is. De auteurs benadrukken dat de interpretatie van de modellen afhankelijk is van aannames en dat toegewijde missies naar Uranus en Neptunus nodig zijn om hun echte samenstelling en dynamo's te onthullen. Het onderzoek verschijnt in Astronomy & Astrophysics; bron: Universiteit van Zürich.
Moeilijke woorden
- numeriek kader — rekenmodel dat gegevens en berekeningen organiseert
- dichtheidsprofiel — verdeling van massa per volume in een object
- zwaartekrachtsveld — ruimte waarin massa's elkaar met kracht beïnvloeden
- iteratieve methode — herhaalde stappen om geleidelijk oplossingen te vinden
- agnostisch — zonder sterke vooroordelen of voorafgaande veronderstelling
- ionisch water — geleidende waterfase met losse ionen onder hoge druk
- dynamo — elektrisch systeem dat een magnetisch veld opwektdynamo's
- aanname — iets dat men zonder bewijs verondersteltaannames
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Waarom noemen de auteurs toegewijde missies naar Uranus en Neptunus nodig om hun samenstelling te onthullen?
- Welke gevolgen heeft het idee dat deze planeten niet door ijs gedomineerd worden voor ons begrip van planeetvorming?
- Wat zijn volgens jou de voor- en nadelen van een relatief onbevooroordeelde, iteratieve methode in dit soort onderzoek?
Gerelateerde artikelen
Futurity: de tien meestgelezen onderzoeksverhalen van 2025
Futurity publiceerde eind 2025 een lijst met de tien meestgelezen onderzoeksberichten. De selectie beslaat onderwerpen als gezondheid, energie, archeologie, neurowetenschap, voeding en milieugezondheid. Lezers zijn uitgenodigd in 2026 terug te komen.
Warmte maakt invasieve bruine anoles agressiever
Onderzoekers vonden dat bruine anoles bij hogere temperaturen agressiever worden dan inheemse groene anoles. Proeven in gecontroleerde kooien lieten zien dat beide soorten meer agressie tonen, maar de toename was groter bij de invasieve bruine anoles.
Algoritmen verklaren omzetting van propaan naar propeen
Onderzoekers van de University of Rochester ontwikkelden algoritmen die laten zien welke atomaire kenmerken bepalen hoe propaan verandert in propeen. De inzichten helpen om katalysatoren te begrijpen en kunnen producenten helpen efficiënter te werken.
Pterosauriërs ontwikkelden snel vliegvermogen
Nieuw onderzoek met CT-scans van fossiele hersenholten toont dat pterosauriërs hun vliegvermogen snel ontwikkelden. Wetenschappers vergeleken hun hersenen met die van nauwe verwanten en zien grote optische kwabben en een andere breinvorm.