Onderzoekers hebben het somato-cognitive action network (SCAN) geïdentificeerd als een centrale regio die de kernverschijnselen van de ziekte van Parkinson kan verklaren. SCAN, beschreven door Nico U. Dosenbach in Nature in 2023, ligt in de motorische cortex en verbindt planning en feedback voor beweging met hogere cognitieve processen. Hoofdauteur Hesheng Liu en co-auteur Dosenbach onderzochten of disfunctie van SCAN zowel de brede reeks symptomen van Parkinson verklaart als een behandelbaar doel vormt.
Het team verzamelde hersenbeeldgegevens van meer dan 800 deelnemers bij instellingen in de VS en China, waaronder mensen met Parkinson die DBS of niet-invasieve behandelingen kregen (zoals TMS en gefocuste ultrageluidstimulatie), naast gezonde personen en patiënten met andere bewegingsstoornissen. De analyse toonde hyperconnectiviteit tussen SCAN en de subcortex, het hersengebied dat betrokken is bij emotie, geheugen en motorische controle.
Alle vier onderzochte therapieën bleken het meest effectief wanneer zij deze hyperconnectiviteit reduceerden en het circuit voor planning en coördinatie van actie normaliseerden. In een klinische proef behaalden 18 patiënten die SCAN-gerichte TMS kregen een responspercentage van 56% na twee weken, vergeleken met 22% bij 18 patiënten die stimulatie op aangrenzende gebieden kregen — een 2,5‑voudige toename in werkzaamheid. Dosenbach wijst erop dat niet-invasieve behandelingen neuromodulatie mogelijk maken zonder operatie.
Vervolgstappen zijn klinische proeven met Turing Medical voor oppervlak-elektrodestrips over SCAN en studies naar laagintensieve gefocuste ultrageluidstimulatie. De studie werd gesteund door Changping Laboratory; het US National Institutes of Health; de National Natural Science Foundation of China; het National Key R&D Program of China; het Intellectual and Developmental Disabilities Research Center; de Kiwanis Foundation; het Washington University Hope Center for Neurological Disorders; en het Collaborative Innovation Center of Neuropsychiatric Disorders and Mental Health of Anhui Province.
Moeilijke woorden
- hyperconnectiviteit — sterke of verhoogde verbinding tussen hersengebieden
- subcortex — onderste, dieper gelegen hersengebied onder de cortex
- neuromodulatie — verandering van hersenactiviteit met stimulatie
- motorische cortex — deel van de hersenen dat beweging regelt
- identificeren — vaststellen wie of wat iets isgeïdentificeerd
- normaliseren — weer in een gewone toestand brengennormaliseerden
- werkzaamheid — mate waarin een behandeling effect heeft
Tip: beweeg de muisaanwijzer over gemarkeerde woorden in het artikel, of tik erop om snelle definities te zien terwijl je leest of luistert.
Discussievragen
- Welke voordelen en nadelen zie je van niet-invasieve behandelingen zoals TMS en gefocuste ultrageluidstimulatie vergeleken met DBS?
- Hoe beïnvloedt het gebruik van gegevens uit meerdere instellingen in de VS en China jouw vertrouwen in de resultaten van deze studie?
Gerelateerde artikelen
Rapport: wetenschapsjournalistiek werd intensiever tijdens de pandemie
Een wereldwijde enquête van SciDev.Net en partners onderzocht hoe COVID-19 het werk van wetenschapsjournalisten veranderde. De studie laat hogere werkdruk, veel gebruik van preprints en zorgen over kwaliteit zien.
AI helpt jongeren met seksuele gezondheid in Latijns-Amerika
Gezondheidsgroepen in Latijns-Amerika gebruiken kunstmatige intelligentie om seksuele en reproductieve gezondheidsinformatie te geven aan jongeren en gemarginaliseerde groepen. Projecten in Peru en Argentinië proberen taalbarrières, stigma en beperkte zorgaanbod te verminderen.
Snelheidstraining geassocieerd met minder dementie na twintig jaar
Volwassenen van 65 jaar en ouder die vijf tot zes weken snelheidstraining volgden, met booster‑sessies later, kregen volgens een twintigjarige follow‑up minder vaak een dementiediagnose. Alleen de snelheidstraining gaf een statistisch significant effect.